TẬP SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN (16 – HẾT)
Milan Kundera
PHẦN VII
Biên thùy
KỲ 2
9.
Mười năm trước, Jan hò hẹn với một người đàn bà có chồng. Họ quen nhau đã lâu nhưng họa hoằn mới gặp nhau vì người đàn bà bận nhiều công việc. Tìm được chút thời gian gặp nhau, họ không bỏ phí giây phút nào. Cô ngồi xuống ghế bành nói vài ba câu thăm hỏi, nhưng chỉ hai ba phút thôi, rồi Jan đứng dậy lại gần nâng cô đứng dậy ôm vào lòng và hôn cô.
TẬP SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN (15)
Milan Kundera
PHẦN VII
Biên thùy
KỲ 1
1.
Anh luôn luôn thấy
gương mặt người đàn bà trong lúc đang làm tình là cái gì thú vị nhất. Cử động
của hai thân hình như hình ảnh một cuốn phim chiếu lên mặt người đàn bà, như
trên màn ảnh TV, một cuốn phim mê say đầy cảm xúc rung động, đầy chờ đợi, và
không thiếu những cơn nổ bùng, đớn đau, những tiếng kêu la, và thậm chí cả sự
ác độc. Nhưng mặt Edwige trống trơn như màn ảnh không hình và Jan không thể nào
đặt mắt lên mặt cô được, anh thấy khổ sở với những câu hỏi không có trả lời: Cô
chán anh rồi chăng? Hay cô mệt? Hay cô chỉ làm tình một cách miễn cưỡng? Hay
anh không bằng những người tình cũ của cô trước anh? Hay đằng sau bộ mặt bất
động vô cảm ấy, cô che giấu một cảm xúc gì đó mà anh chẳng mảy may nhận ra?
Lẽ dĩ nhiên, anh có thể hỏi thẳng cô. Nhưng có cái gì không bình thường xảy ra giữa hai người. Mặc dù họ hay nói chuyện và cởi mở với nhau, nhưng khi trút bỏ y phục, khi hai thân xác trần truồng cọ xát vào nhau, họ mất mọi khả năng trò chuyện, hỏi han.
 |
Một số tác phẩm của Milan Kundera được Nhã Nam xuất bản |
13.
Tại sao Tamina lạc
loài trên hòn đảo nhỏ toàn trẻ con? Tại sao tôi tưởng tượng cô như thế?
Tôi không biết.
Có thể do hôm cha tôi chết, tôi nghe vang vang tiếng trẻ con hát những bài hát hùng mạnh, vui tươi.
 |
Chiến xa khối Vacxava tại thủ đô Praha, Tiệp Khắc, tháng 08-1968 |
PHẦN VI
Thiên thần
KỲ I
1.
Tháng Hai năm 1948,
lãnh tụ cộng sản Klement Gottwald bước ra bao lơn tòa dinh thự xây từ thời
Baroque thủ đô Praha để hiệu triệu hàng trăm nghìn công dân đứng chật ních dưới
quảng trường Phố Cổ. Đó là khúc quành trọng đại của lịch sử xứ Bohemia. Tuyết
rơi tầm tã, trời se sắt lạnh, và Gottwald để đầu trần. Cảm thấy trống trải,
Clementis ân cần lấy mũ mình đội lên đầu Gottwald.
Cả Gottwald lẫn Clementis đều không biết trong suốt tám năm trời Franz Kafka mỗi ngày trèo lên chính những bậc cấp họ vừa lên để bước ra cái bao lơn lịch sử, bởi dưới thời đế quốc Áo-Hung tòa dinh thự là một trường học Đức. Họ cũng không biết ở ngay tầng dưới chính tòa nhà ấy, cha của Franz, Hermann Kafka, có mở một cái tiệm và trên bảng hiệu vẽ hình con quạ bên cạnh tên ông, kafka tiếng Tiệp có nghĩa là quạ.
TẬP SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN (12)
Milan Kundera
PHẦN V
Petrarch lên án cái
cười của Boccaccio
Chiếc tắc-xi chở đầy
nhóc các thi sĩ biến mất vào trời đêm. Anh sinh viên bỗng nhớ ra đã đến lúc
phải về nhà với Kristyna.
“Thưa thi sĩ, em phải
về nhà”. Anh bảo Petrarch.
Petrarch gật đầu, nắm
cánh tay anh sinh viên và kéo anh đi về hướng khác. Ông bảo anh:
“Cậu biết không, cậu còn trẻ nhưng cậu tinh tế và nhạy cảm lắm, cậu là người duy nhất biết lắng nghe kẻ khác”.
Milan Kundera
PHẦN V
Các ngài thi sĩ
Anh đứng đợi ông Voltaire trước cửa Câu lạc bộ Nhà văn rồi cùng ông bước lên tầng hai. Hai người đi ngang phòng gửi áo choàng rồi bước vào một gian tiền sảnh. Họ nghe tiếng người nói ồn ào như chợ vỡ từ phòng trong vẳng ra. Lúc ông Voltaire đẩy cánh cửa bước vào, anh sinh viên thấy tất cả thi ca của đất nước xung quanh một cái bàn lớn, ngồi cả ở đấy, chẳng thiếu một ai.
Milan Kundera
PHẦN V
Litost
Kristyna là ai?
Kristyna là người đàn bà trạc ba mươi tuổi, có một đứa con với anh chồng làm chủ một cửa hàng bán thịt mà cô cảm thấy không tệ lắm sinh sống dưới cùng mái nhà. Cô có áp-phe với anh thợ sửa xe trong tỉnh, nhưng hai người họa hoằn lắm mới gặp nhau một lần sau giờ làm việc, và mỗi lần như thế anh thợ đè ngửa cô ra làm tình ngay trong xưởng sửa xe bề bộn kinh khiếp của anh ta. Cái tỉnh lẻ ấy không phải nơi thuận tiện cho những mối tình vụng trộm, hay đúng hơn, để có những trò phiêu lưu tình ái, người ta phải có óc sáng kiến và tính bạo dạn, cả hai Kristyna đều không có.
Milan Kundera
PHẦN IV
Những cánh thư thất lạc
KỲ 3
17.
Tại sao tôi tưởng
tượng trong miệng cô có một chiếc nhẫn vàng?
Tại vì tôi thấy như thế, tôi tưởng tượng cô như thế. Đột nhiên, vang vọng trong đầu tôi câu văn: “Một âm thanh kim loại vang nhẹ, trong trẻo – như tiếng chiếc nhẫn vàng rơi xuống va vào thành bồn nước làm bằng bạc”.
Milan Kundera
PHẦN IV
Những cánh thư thất lạc
KỲ 2
9.
Tôi sẽ tha cho bạn, không bắt bạn phải nghe bài thuyết giảng về nghệ thuật làm văn của hai ông Socrates dạy dỗ người đàn bà trẻ. Tôi muốn nói sang chuyện khác. Cách đây ít lâu, tôi ngồi trong một chiếc tắc xi chạy xuyên đô thành Paris. Tài xế là một ông lắm mồm, ông bảo ông bị bệnh mất ngủ kinh niên, không đêm nào ngủ được. Ông bị như thế từ sau chiến tranh. Thời chiến ông là một thủy thủ. Tàu đắm. Ông bơi ba ngày ba đêm. Rồi được cứu. Suốt mấy tháng trời ông sống giữa cái sống và cái chết. Ông hồi phục nhưng sau đó thì hoàn toàn mất ngủ, không bao giờ nhắm mắt ngủ nghê được nữa.
 |
| Nhà văn Milan Kundera |
PHẦN IV
Những cánh thư thất lạc
KỲ 1
1.
Tôi nhẩm tính mỗi giây đồng hồ trên mặt đất này có hai hoặc ba nhân vật hư cấu được rửa tội. Đó là lý do vì sao tôi luôn luôn lưỡng lự, chẳng muốn gia nhập cái đám Giăng Báp-tít đông khủng khiếp đó. Nhưng tôi làm gì được? Đằng nào tôi cũng phải đặt tên cho các nhân vật của tôi. Lần này, để chắc chắn nhân vật nữ tôi sáng tạo là của tôi chứ không ai khác (tôi dính dáng đến cô nhiều hơn bất cứ ai), tôi sẽ đặt cho cô một cái tên xưa nay chưa người đàn bà nào có: Tamina. Tôi hình dung cô là người đàn bà đẹp, dáng người cao, ba mươi ba tuổi, gốc gác ở Praha.
TẬP
SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN (6)
Milan Kundera
Trịnh Y Thư dịch
PHẦN III.
Thiên sứ
KỲ 2
6.
Có thời tôi cũng nhảy múa trong cái vòng tròn đó. Đó là năm 1948. Cộng sản lên nắm quyền lực trên đất nước tôi, những ông bà đảng Xã hội và đảng Thiên Chúa Dân chủ bỏ xứ ra nước ngoài tị nạn hết, và tôi nắm tay hoặc ôm vai những anh chị em sinh viên Cộng sản khác, chân nhịp nhàng hai bước tại chỗ, một bước tiến lên, đá chân trái về một phía, đoạn chân phải phía bên kia, cứ thế đều đặn gần như mỗi tháng một lần, bởi chúng tôi luôn luôn có lễ lạt ăn mừng, kỷ niệm chu niên, hay một biến cố nào khác. Họ sửa đổi, cải cách công lý cũ, ban hành công lý mới, quốc hữu hóa nhà máy, hàng nghìn người vào tù, y tế miễn phí, cửa hàng bán thuốc lá bị tịch biên, công nhân cao tuổi lần đầu tiên đi nghỉ hè được ở trong những biệt thự bị truất hữu, và trên mặt chúng tôi ai nấy nở nụ cười sung sướng. Thế rồi một hôm tôi buột miệng nói điều lẽ ra không nên nói, tôi bị đuổi khỏi đảng và phải từ bỏ cái vòng tròn.
TẬP SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN (5)
Milan Kundera
PHẦN III.
Thiên sứ
KỲ I
1.
Rhinoceros là một vở kịch của Eugène Ionesco, trong
đó những nhân vật, bị ám ảnh bởi ý muốn trở nên đồng dạng nhau, lần lượt hết
người này đến người kia biến thành tê giác. Mùa hè năm đó, hai cô sinh viên
người Mỹ Gabrielle và Michelle đang nghiên cứu vở kịch trong một lớp hè dành
cho sinh viên nước ngoài tại một thị trấn sát bờ Địa Trung Hải nước Pháp. Hai
cô là sinh viên ngoan được Madame Raphael, giảng viên phụ trách lớp học, quý
mến, bởi vì hai cô luôn luôn chăm chú nghe bà giảng bài và cẩn thận ghi chép
xuống vở tất cả những gì bà nói trên bục giảng. Hôm nay bà yêu cầu hai cô soạn
bài cho buổi thuyết trình sắp tới trong lớp về vở kịch.
“Tôi không hiểu nó có
ý nghĩa gì, tất cả biến thành tê giác, nghĩa là làm sao?”. Gabrielle nói.
“Chị phải xem nó như một biểu tượng”. Michelle trả lời.
TẬP
SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN (4)
PHẦN II.
Mama
KỲ II.
8.
Buổi tối không bị phá hỏng. Marketa cầm một chai rượu đem ra đưa tận tay Karel. Mặt anh tươi tỉnh hẳn lên, anh mở chai rượu với động tác trịnh trọng như người bắn súng làm hiệu cho cuộc chạy đua Olympic vòng chung kết. Rượu rót ra ba ly, Eva vừa đi vừa nhún nhảy về phía cái máy hát. Cô chọn một đĩa nhạc rồi tiếp tục uốn éo nhún nhảy theo tiếng nhạc khắp phòng (lần này không phải Bach mà là Duke Ellington).
TẬP SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN (3)
Milan Kundera
PHẦN II.
Mama
KỲ I.
1.
Có thời Marketa không ưa mẹ chồng mình. Đó là thời gian vợ chồng cô chung sống với gia đình chồng (bố chồng cô còn tại thế) và Marketa phải triền miên chịu đựng tính khí riết róng, dễ giận của bà. Cuối cùng vợ chồng cô chịu hết nổi và dọn ra riêng. Châm ngôn của hai người lúc đó là “càng xa Mama càng tốt”. Họ dọn về một thị trấn tọa lạc tuốt đầu bên kia đất nước và mỗi năm chỉ một lần về thăm.
TẬP SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN (2)
Milan Kundera
PHẦN I.
Những cánh thư thất lạc
KỲ II
7.
Những ngày tháng xa xôi đó, sau khi chia tay với Zdena anh thấy tự do phơi phới và mọi chuyện trong đời anh bỗng nhiên dường như trở nên thuận buồm xuôi gió. Ít lâu sau anh lập gia đình với người đàn bà mà nhan sắc cô đã khiến lòng tự tin anh cao vọt hẳn lên. Thế rồi người vợ xinh đẹp của anh qua đời, để lại anh đứa con trai. Anh sống cảnh gà trống nuôi con nhưng chỉ là hình thức độc thân màu mè đỏm dáng để lôi cuốn sự mến phục, chú ý và ân cần thăm hỏi từ nhiều phụ nữ khác.
 |
| Nhà văn Milan Kundera |
TẬP SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN (1)
Milan Kundera
Từ số này, Văn Việt xin trân trọng giới thiệu tới các bạn tiểu thuyết Tập sách cái cười & sự lãng quên của Milan Kundera qua bản chuyển ngữ của Dịch giả- Nhà văn Trịnh Y Thư.
Độc giả Việt Nam hẳn
chưa quên tiểu thuyết Đời nhẹ khôn kham của Milan Kundera đã
được Trịnh Y Thư chuyển ngữ và xuất bản lần đầu năm 2002 ở nước ngoài, nhưng
mãi đến năm 2018, bản in mới có cơ hội xuất hiện tại Việt Nam.
Lần này, với bản dịch
tiểu thuyết Tập sách cái cười & sự lãng quên vừa mới hoàn
tất, dịch giả Trịnh Y Thư đã có nhã ý cho công bố trên trang Văn Việt, để độc
giả Việt Nam có cơ hội tới-gần-hơn với một nhà văn được đánh giá: “Kundera hiện
nay được xem là một trong những nhà văn hàng đầu của văn học Hậu Hiện đại Tây
phương. Có người đi xa hơn, không ngần ngại gọi ông là một trong ba hoặc bốn
nhà văn lớn nhất của văn học thế giới đương đại”.
VĂN VIỆT
Lời người dịch
Trong bài tựa cuốn tiểu thuyết Chuyện đùa, Milan Kundera thuật lại giai thoại sau: Năm 1980 (lúc này ông đã cùng gia đình sang Pháp định cư), có buổi hội thảo trên kênh truyền hình nào đó nói về sự nghiệp văn học của ông. Một nhân vật trong thành phần tham dự đứng lên phát biểu, gọi cuốn Chuyện đùa là bản cáo trạng hùng hồn tố cáo tội ác của chủ nghĩa Stalin. Kundera nghe vậy vội vàng ngắt lời, “Ông làm ơn đừng gán ghép chủ nghĩa Stalin của ông vào tôi. Chuyện đùa chỉ là một câu chuyện tình”.
Bài
đã đăng trên Văn
Việt
(Bài phỏng vấn của Philip Roth và Milan Kundera vào ngày 30/11/1980)
Bài phỏng vấn này được đúc rút từ hai
cuộc đối thoại của Philip Roth với Milan Kundera sau khi đọc bản viết tay cuốn
“Book of Laughter and Forgetting” (Cuốn sách về Tiếng Cười và Sự lãng quên):
một cuộc trong khi ông tới thăm Luân Đôn lần đầu, và cuộc kia khi ông lần đầu
đến Mỹ. Milan Kundera sống tại Pháp, ông và vợ đã từng sống như một Èmigrès
Émigré (Người tị nạn) – ở Reenes (tiếng Pháp là Rennes – ND) nơi ông
giảng dạy tại trường Đại học, và hiện đang sống ở Paris. Trong suốt cuộc đối
thoại, Kundera nói một ít tiếng Pháp, mà chủ yếu là tiếng Czech, và vợ ông Vera
giúp ông phiên dịch. Một văn bản tiếng Czech đã được dịch sang tiếng Anh bởi
Peter Kussi.
PR:
Ông nghĩ gì về việc thế giới sẽ sớm hủy diệt?
MK: Điều đó phụ thuộc
vào việc anh cho thế nào là “sớm”.
PR: Là ngày mai hoặc ngày kia.
MILAN
KUNDERA TỪNG NÓI
Nguyên Ngọc dịch từ http://evene.lefigaro.fr/citations/milan-kundera
Báo Le Figaro (Pháp) đã chọn trích một số câu đáng nhớ từ các tác phẩm hoặc các cuộc trò chuyện của nhà văn Pháp gốc Tiệp nổi tiếng Milan Kundera. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
nguồn Văn Việt
§ “Trẻ con không có quá khứ, và đấy là bí ẩn của vẻ ngây thơ mê hồn nơi nụ cười của chúng.”
§ “Tốc độ là hình thức cực khoái mà cuộc cách mạng kỹ thuật tặng cho con người.”
§ ‘Bất hạnh lớn nhất của con người, là một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Chẳng còn chút hy vọng ly hôn.”
§ “Cô đơn: vắng bặt dịu êm những cái nhìn.”
MILAN KUNDERA- TẬP SÁCH CÁI CƯỜI & SỰ LÃNG QUÊN
Mục lục
