Lời chia tay

Lời mở.

Chi ạ! Mẹ cháu tên là Liên, vậy, cháu phúc đức như một cành Sen trong ca dao xưa đó, một cành xanh hái từ cây nhân hậu.

Bác vẫn nhớ tiếng cười khà khà của bố cháu, khi anh em nói chuyện về gia đình, về con cái.

Bác vẫn nhớ, cứ những lần giáp Tết, cháu mang cho bác nắm hương bài thắp Tết, dìu dịu hương đất Phúc Thành quê nội cháu.

Bác vẫn nhớ, cháu đừng giận, bác nói rằng, cháu béo như chị Hương nhà bác và bác nói, đừng về nơi này, đất không dung những người làm “toán”. Bác xót xa, đau lòng, cháu có hiểu không?

Bác nhớ lắm, xưa khi mẹ bác sắp mất, bác ôm mẹ cho ấm trong gió rét tháng Ba. Bác nghĩ đến mẹ là bác thương bà ngoại cháu. Bác Lam chia sẻ điều này với bác. Cháu có biết không?

Bác vẫn biết, bố mẹ cháu, hai bác, anh Dũng chị Hương, chị em cháu đều chỉ học Toán và tất cả coi đó là yên lòng. Cháu có hiểu không, Toán chỉ là nơi viết thật, đó không hẳn cho ta tài giỏi mà chỉ là để sống với đời hiện tại… Nhưng cũng không phải vậy, hai nhà bác cháu mình có cái cao hơn là ngẫm suy về đạo lý con người. Chắc hai bác cháu mình cũng hay đọc những “vô thường” như bố cháu.
   

           
Thôi cháu nhé, với bác, “chút nắng vàng chiều nay đã nhạt". Bác nhớ lại hôm chia tay nhà trường (03/05/2012), nhìn nước mắt mọi người, nhìn mẹ cháu, bác chạnh lòng nghĩ đến gia đình. Sau hôm đó, chi bộ liên hoan, mẹ cháu muốn đọc lại lời chia tay của bác. Bác mượn hình ảnh Liên Chi, cháu gái bác vẫn thương yêu, để bác trải lòng mình, cháu nhé!

Lời chia tay

(đọc tại buổi chia tay lãnh đạo SGD HD, HU UBND H.KT và toàn thể CBGV trường THPT KIM THÀNH, 03-05-2012)

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo.

Kính thưa các thầy giáo, cô giáo cùng các em.

Tôi thực sự xúc động về tình cảm của các đồng chí, các thầy cô giáo và các em dành cho tôi trong buổi chia tay này.

Tôi rất vui, được đón tiếp và chào mừng bà Nguyễn Thị Liền- Hiệu trưởng kế nhiệm.

Tròn 40 năm công tác, trong đó 32 năm tại trường, để lại trong tôi nhiều kỷ niệm về một nhà trường, một tập thể tốt đẹp, đầy nhân hậu của các thầy cô. Tập thể của những người đã từng chia sẻ với trường, với tôi, với gia đình tôi trong nhiều khó khăn, vất vả.

Bằng chính cuộc đời làm thầy giáo của mình, tôi muốn nói rằng, thế hệ chúng tôi- các thầy cô giáo cao tuổi ở đây:

Cái còn lại sau những buồn phiền, lo toan vất vả nghèo khổ xưa, chính là tình yêu cuộc sống, tình yêu con người; trong đó có tình đồng nghiệp, tình thầy trò thiêng liêng và đẹp đẽ.

Đó chính là tình cảm lớn lao nhất, hiện hữu và bền lâu nhất.

Nhờ vậy, tôi có thêm sức lực, niềm tin để đứng vững; dù đã có lúc nản lòng.

***

Trong buổi họp mặt thân mật hôm nay, tôi xin được cảm ơn sự quan tâm chỉ đạo, giúp sức của các đồng chí lãnh đạo các cấp, chính quyền. Đặc biệt đồng chí Giám đốc sở, đồng chí Bí thư huyện ủy đã luôn có nhiều động viên tôi trong công tác.

Xin rất được cảm ơn các thầy cô giáo, các em đã chia sẻ, thông cảm cùng tôi trong công việc, trong cuộc sống đời thường. Dù có lúc tôi thấy chưa toại nguyện hài lòng về đối nhân xử thế. Vợ tôi, con và các cháu tôi ghi lòng và biết học mãi về đạo lý cuộc đời đầy tốt đẹp.

Xin được nhận lòng thể tất cho tôi.

Xin cảm ơn cuộc đời 36 năm làm nghề dạy học, mà cho đến bây giờ tôi vẫn tự hào về những năm tháng thanh bình và tràn đầy kỷ niệm thân thương.

Cũng xin được cảm ơn, đón nhận, ghi lòng những tình cảm của các đồng chí lãnh đạo, các cộng sự, các thầy cô và các em đã dành cho tôi trong cuộc đời dạy học.

Tôi cũng mong ước rằng, những tình cảm đó, sự tôn trọng thiêng liêng đó của các đồng chí, các thày cô, các em cũng sẽ dành cho trường chúng ta, cho Cô giáo Hiệu trưởng kế nhiệm.
        

Và tôi cũng mong ước rằng: Để mãi sau này, trường THPT Kim Thành vẫn luôn chỉ có điều thiện, sự trung thực, thương yêu chia sẻ và đẹp mãi tình người. Để cho bao lứa học trò tự hào về một mái trường thân thiện, yêu thương, học giỏi.

Xin cảm ơn tất cả vì những gì tôi có được hôm nay.

Tế "văn lạc đề"

THỤC ANH

(Tuổi Trẻ cười)

Hỡi ôi!

Báo đăng rần rần, người người cùng tỏ.

      

Mười năm công đèn sách, chưa chắc thành danh nổi như phao
     

“Thi văn giỏi” lạc đề, tuy là rớt, tiếng vang hơn mõ.

  
Nhớ khi xưa 

      

Kính thầy như cha, thương cô như mẹ.

Chưa quen văn mẫu, đâu có học thêm. Chỉ biết dạy hay, chỉ quen học tốt.

Tập hát, tập đàn, nhảy dây, đánh đáo tay vốn làm quen. Chít chat học đòi, siêu nhân, “hip hop” mắt chưa từng thấy.

Tiếng “cải cách” phập phồng hơn thập kỷ, trông đổi thay như trời hạn trông mưa. Mùi “nâng cao” thấm thoát đã dăm năm, chờ tổng kết đã lại thêm dài cổ.

Bữa thấy thằng con đeo cặp sách, muốn đi học thay. Ngày xem đứa cháu học thuộc lòng, dạ càng ngao ngán.

Một rừng quan văn đồ sộ, há để ai chém rắn đuổi hươu. Cả chồng bằng cấp chói lòa, đâu cần kẻ bên ngoài dạy bảo.

   
Ôi!

Mênh mông biển học “tiên học lễ” , nào đâu ai chịu quan tâm. Trăm năm vẫn mãi “hậu học văn”, nào đợi đến ngày sửa đổi.

Đoái sông Cửu Long học trò lớp 5 chưa biết đọc. Nhìn xứ Sài thành chạy đua trường điểm toát mồ hôi.

Chẳng phải cửu vạn, bốc xếp nhà ga mà cong lưng vác cặp cho cam tâm. Cũng không phải xe thồ, xe ôm mà suốt ngày đón đưa cho đáng số.

     
Nhưng thiển nghĩ:

Con chữ, tấm hình dạy cách làm người cho con cái nhà ta. Sức khỏe, bạc tiền dẫu bao nhiêu cũng đâu dám tiếc.

Vì ai khiến, con gái ta khó nhọc, ăn vội ngủ vàng. Để ai xui, cháu trai người còm nhom, suốt ngày đeo kính.

Cải cách làm chi mà khổ rứa, sáng học thêm, chiều học bớt, tối học bù. Nâng cao làm chi cho quá tải, trưa làm toán, tối làm văn, cả đêm mơ toàn chữ.

Thà học ít mà học chi hiểu đó, nhẹ nhàng đầu óc thảnh thơi. Còn hơn nhồi nhét búa xua rồi “tẩu hỏa nhập ma” thêm khổ.

   
Ôi thôi thôi!

Trường tiểu học trăm phần trăm khá giỏi, mặt thầy cô sáng tựa trăng rằm. Thi tuyển sinh đại học rớt rầm rầm, công cha mẹ trôi theo dòng nước đổ.

Đau đớn thay! Cha già ngồi làm toán, ngọn đèn mờ leo lét trong đêm.

Não nùng lắm! Mẹ yếu phải dò bài, cơn nắng gắt dật dờ giữa ngọ.

     
Ôi!

Một trận thi văn, nhiều điều sáng tỏ.

Đổi thay ngay tận gốc, giảm tải liền, sáu mươi bốn tỉnh đều khen. Soạn sách cho khoa học, thôi giáo điều, muôn đời ai cũng sướng.

Phụ nữ xứ Việt.

Nhà không có bố buồn sao

Từ lâu tôi đã thấy và trăn trở một điều, thời nay, xứ Việt ta nhiều cô giáo hơn thầy giáo, nhiều thầy lãnh đạo hơn cô lãnh đạo.

  
"Đến nhà trẻ, toàn các cô dạy hổ, không thấy được mống ông dạy trẻ nào. Trẻ lớn lên trong vòng tay, trong tình thương, nhưng cũng trong "chân lý phụ nữ", thiếu hẳn sự dũng mãnh, rành rọt trong trí tuệ và trong quyết đoán.
...
Trẻ không chỉ học kiến thức, mà còn phải học cách cư xử, học tính cách, học phương thức, học hành động."

Ngắm "gương" phụ nữ xứ Việt

                                          bài của Hoàng Hồng Minh
     

Xứ Việt là một trong những xứ khá tiên tiến về chủ đề "trai gái ngang quyền", so với mức độ phát triển kinh tế- xã hội.

Xứ Việt còn có nhiều thế mạnh riêng cho phụ nữ là đằng khác.
    

Trước hết xứ Việt có rất nhiều các hội phụ nữ, mà không có hội đàn ông. Vì là đàn ông, thú thực tôi cũng chưa bao giờ biết rõ những hội này họ làm cái gì, vì tôi đâu có bao giờ được tham gia sinh hoạt cùng chị em.
 

Có các bà mẹ anh hùng, mà không có các ông bố anh hùng.

Rồi có các cơ quan nghiên cứu về phụ nữ, mà không có cơ quan nghiên cứu về đàn ông.
    

Cuối cùng thì ngành phụ khoa thì đã có truyền thống từ lâu đời, được thưởng nhiều huân chương huy chương. Mãi gần đây thì hình như đã có ngành nam khoa, chắc do ảnh hưởng của diễn biến hội nhập toàn cầu?

—-

Ấy thế nhưng chỉ nghiên cứu chay về phụ nữ, chưa chắc đã ra hết chuyện nhé. Tôi chủ trương nghiên cứu thêm những cái "gương" của phụ nữ xứ Việt.
   

"gương" của phụ nữ xứ Việt là gì? Chính là đàn ông xứ Việt.
     

Đàn ông xứ Việt xưa đa phần chỉ biết chăn trâu với đi cày. Buôn bán lặt vặt thêm là phải nhờ do phụ nữ, ra chợ quê thấy ngay. Chăn trâu với đi cày thì dẫu không biết nói, không biết giao tiếp, không biết tính toán… cũng làm được. Ra chợ, thì chỉ riêng không bị mất cắp đã khắc phải giỏi hơn việc đi cày với chăn trâu.
     

Đẻ con, nuôi con, dạy con, toàn các bà. Mới nói «con ngoan tại mẹ, cháu hư tại bà». Mấy ông bố chỉ quát sai ầm ĩ cho oai, rồi uống vài chén rượu hạt mít và ngủ gật bỏ cuộc. Hơn cả thế, mấy ông có muốn cũng không thể chen vào được cái vòng mẹ con bà cháu của họ, rất lạ. Trẻ con lớn lên với toàn bộ hệ thống chân lý mẹ truyền qua lời ru và chuyện kể câu được câu chăng của các mẹ các bà. Và bọn chúng, cả gái, cả trai đều học được qua các mẹ các bà sự cần cù, tình cảm, ủy mị, nhưng cũng cả sự ẻo lả, đanh đá, chua ngoa.
    

Không có con số thống kê đo đạc, nhưng tôi quan sát thấy đàn ông Việt có lẽ có hệ số ẻo lả, đanh đá, chua ngoa thuộc loại rất cao trên thế giới.
   

Ở tầng lớp cao hơn thì nhiều bà vợ phải buôn đông bán tây tất bật, hoặc có khi phải bán nốt cả mấy mẩu ruộng để lo cho mấy ông chồng học gạo thi cử thành danh. Cố mà nhớ hết các điển tích để khoe mẽ, để đối đáp, cố mà nhớ hết các tên húy triều đình để mà chớ có bút sa gà chết. Học tài, thi phận. May thì đỗ, đỗ thì ra làm quan, làm quan là việc dễ nhất. Làm quan thì khỏi phải học phải nghĩ gì nữa, miệng quan trôn trẻ, cứ với bề trên thì dạ, với bề dưới thì nẹt, với bề trên thì phụng tham, với bề dưới thì nhiễu nhũng. Đừng nhầm bề trên với bề dưới, thế là được. Vậy mà muốn tham với nhũng cũng phải nhờ có tài cán của các bà đi cửa sau, không dễ như lơ vơ đằng trước đâu nhé. Trượt thì về dạy học, nói cho oai, chứ nhiều khi dạy trẻ trong làng thì cứ chữ tác với chữ tộ thôi, cốt tiên học lễ hậu học văn, đứa nào cãi cho roi vọt, đuổi về. Không đủ học trò để đủ gạo nuôi thày thì… đuổi gà thêm cho vợ. Còn thì lại trần ra các bà vợ, các bà vẫn cứ phải lo toan hết mọi chuyện, mấy ông đồ này khó mà tin cậy được việc gì cho ra đầu ra đũa.
   

Đàn ông xứ Việt hôm nay tiến nhiều rồi.
    
Tuy nhiên có vẻ vẫn chưa "dứt váy ra đi" thật vững vàng. Tôi cứ gọi điện cho ông bạn nào để hẹn hò, thì y như rằng một lúc sau điện thoại của các ông bạn lại chuyển sang cho vợ họ để "thảo luận và quyết đi". Sau này tôi lấy số điện của các bà vợ đó, chuyện trò trực tiếp luôn, quyết với nhau xong, rồi thì… thông báo cho các ông bạn tham dự ghé phần. Các ông ấy không ghen, lại còn khoái chí, thế mới lạ.
   

Mấy ông bây giờ thì cũng đi cày cùng trâu sắt. Chỉ ngăm nghe trốn thuế vợ để có mấy đồng quĩ đen đi uống bia nói chuyện trời biển thôi, không quyết được gì to hơn.
   

Trẻ con trong nhà thì vẫn thế, các bà mẹ dạy và quyết hết. Mấy ông bố biết gì, chỉ đường lối linh tinh.
    

Đến nhà trẻ, toàn các cô dạy hổ, không thấy được mống ông dạy trẻ nào. Trẻ lớn lên trong vòng tay, trong tình thương, nhưng cũng trong "chân lý phụ nữ", thiếu hẳn sự dũng mãnh, rành rọt trong trí tuệ và trong quyết đoán.
    

Không có con số thống kê đo đạc, nhưng tôi quan sát thấy đàn ông Việt có lẽ có hệ số ẻo lả, đanh đá, chua ngoa thuộc loại rất cao trên thế giới.
   

Nhìn về công lao to lớn như thế, rõ ràng phụ nữ Việt vẫn còn hơi bị nhường nhịn quá nhiều quyền lợi.
    

Phụ nữ Việt phải được những quyền bình đẳng lớn hơn nữa.
   

Những nghề nặng nhọc, phải giải phóng phụ nữ. Đơn giản như toàn bộ ngành gom rác, đổ rác ở các thành phố lớn ở ta, tại sao toàn do phụ nữ đảm nhiệm? Trong khi đó ở phương Tây thì hoàn toàn đàn ông phải làm những công việc nặng nhọc này.
    

Những vị trí lãnh đạo, phải có tỉ lệ tham gia tối thiểu của phụ nữ, được luật định đảm bảo.
    

Nhiều ngành nghề "phụ nữ", phải xem xét lại, và có tỉ lệ đàn ông tham gia bắt buộc. Ví dụ ngành nuôi dạy trẻ em, ngành giáo dục sơ học. Trẻ không chỉ học kiến thức, mà còn phải học cách cư xử, học tính cách, học phương thức, học hành động.
    

Vậy nói chuyện phụ nữ xứ Việt, kể cũng cần ngắm "gương" của họ.

Lời cuối thế này, dẫu sao thì cũng có một số rất nhỏ ngoại lệ những đàn ông Việt đã "dứt váy ra đi" thành công. Không biết tôi nằm trong số nào đây nhỉ?