Thứ Năm, 15 tháng 11, 2018

Đức Phật và cô gái điếm



Đức Phật và cô gái điếm

                                                               Nguyễn Thị  Miền                          
                           Đức Phật có trong lòng mỗi người

-     Này, bớt đi cho sư ông vài chục ngàn. Gớm, nhà mày lấy ông đắt vừa vừa thôi. Một trăm ba mươi nhé. Thôi được rồi đi. Thôi thì một trăm bốn mươi vậy. Mai chín giờ mang đến cho ông đấy. Gớm, nhà mày quá quắt lắm. Alô, được chưa, ông bỏ máy đây, đang có khách. Lắm mồm quá cái con này. Vâng, chào cô, tôi không dám. Này chị ơi, bây giờ lắm đứa nó ghê lắm nhé. Nó đổi ô tô xoành xoạch như thay áo thay váy ấy. Nay nó lên chùa nhờ lễ, mai nó lên chùa nhờ lễ. Kêu cho nó mỏi mồm mỏi miệng, nó bán được nhà, lãi vài trăm triệu thế mà chả thấy tăm hơi ỏ ê gì. Bây giờ bọn trẻ nó ghê gớm thế đấy cô ạ.
-     Ơ ông buồn cười thế. Con chả lên đây rồi là gì.
-     Vâng, chị lên. Bây giờ mới lên.
-     Thì con bận quá. Đây con biếu ông năm trăm ngàn. Bán cái nhà ấy con ăn thua gì, rẻ thối rẻ tha ra, bao nhiêu là công lênh chứ ông tưởng ... Bây giờ ông lại kêu tiếp cho con cái nhà này nhé. Con muốn bán nó tám trăm năm mươi triệu
-     Thế nhà bà mua bao nhiêu? bà trẻ ?
-     Thì... con mua sáu trăm năm ngoái. Nhưng vay lãi, chạy chọt nọ kia cũng thành hơn tám trăm rồi. ông có kêu cho con bán được cũng chả được bao nhiêu.
-     Thôi tôi lạy nhà chị. Lúc nào cũng chả bao nhiêu đâu với chả bao nhiêu đâu. Xe thì đổi liên tục. Không ông kêu cho thì có khối ra đấy.
-     Vâng, thì con biết thế con mới lên cửa ông.
-     Vâng. Nỏ mồm. Mời chị ghi tên ghi tuổi với cái nhà cần bán ở cuốn sổ này cho tôi ạ. Rồi tôi lại đi hầu bà ạ.
-     Sư ông ngoa quá. Nhớ đấy. Tám trăm năm mươi triệu. Con ghi đây rồi tối nay cầu luôn không được quên đâu đấy. Con lên đặt lễ đây.
Người đàn bà nhỏ bé xinh đẹp quay gót đi lên chùa. Sư ông quay ra đếm mấy chai rượu ngoại lẩm bẩm với mấy người còn lại:
-     Mấy chai rượu này là của ông X., ông N. biếu đấy. Gớm năm nào cũng rượu ngoại mấy trăm ngàn một chai. Nhưng bày nó đẹp. Năm nay ông sửa chùa. Ông tính hết hai tỷ. Một đám ngân hàng đã nói sẽ giúp bộ cửa năm trăm. Còn lại mỗi đệ tử cúng một cái cột. Nhà nghèo thì cột bé, nhà giàu thì cột to.
-     Cột to bao nhiêu mà cột bé bao nhiêu hở ông?
-     Cột to mười lăm triệu, cột bé mười hai triệu. Chùa là chùa của các vị chứ của ông đâu. Ông có sống mà ôm lấy chùa được à ? Xây chùa để đức cho con cho cháu, cho muôn đời dòng họ nhà mình chứ của gì ông.
-     Cái con vừa xong đấy, chả nhờ ông cúng bây giờ mua ô tô BMV loại sang đấy. Thôi tôi cứ kêu cầu cho các ông các bà làm ăn phát đạt rồi nhớ đến chùa là được rồi. Các sư khác mua xe ô tô cả, nhưng ông nhát quá, chả dám lái nên thôi đi đâu thì các đệ tử đưa đi là xong. Mua thì cũng mua được rồi đấy.  Lân ơi, Lân, Lân ơi.... ơi... làm việc với một đám những thằng ngu này nó chán thế đấy. Mai ông đuổi quách hết thôi. Mang nước lên đây.
 Chú tiểu Lân chỉ khoảng ngoài hai mươi, gương mặt buồn bã vội vàng chạy xuống bếp xách lên một phích nước. Trông chú vừa như một thằng bé con bảy tuổi, vừa như một ông già chín mươi với cái nhìn u uẩn và nhẫn nhục.
Gió thổi lồng lộng lùa qua cây nhãn cổ thụ. Tiếng chuông chùa bắt đầu ngân lên. Chú tiểu Lân lật đật cầm lấy cuốn kinh, trong bộ quần áo nâu sồng lụng thụng, trông chú như một hình nộm biết đi. Chú bắt đầu buổi tụng kinh của mình. Nắng đang tắt dần, hiu hắt ...
Công viên, người đàn bà không còn trẻ, son phấn đậm mặt  không giấu nổi vẻ mệt mỏi.
- Bao cao su à? vâng, chị cho thì em xin. Còn khách nó có đi không thì em không biết. Em có quyền ép chúng nó đâu. Những thằng khốn nạn có tiền ấy nó có cho em được dùng hay không dùng bao cao su đâu. Nhưng có thể... em sẽ dùng nó trong ngày Rằm. Hà, nhưng hôm nay thì em không đi khách. Hôm nay em đi đón con em đi chơi.
- Em có con rồi à?
- Vâng
Gương mặt ngời lên rạng rỡ, người đàn bà  mỉm cười tự hào:
- Con em đi học rồi, học giỏi lắm. Có giấy khen cơ đấy. Em đi thế này thôi nhưng về kèm con chặt lắm. Em sẽ không để nó hư... như em đâu. Chồng em ấy à? nó nghiện rồi sốc thuốc chết rồi. May con em không phải chứng kiến vì nó chết ở xa.
- Sao hôm nay em không đi khách? phải bận đón con à?
- Không. Đón con vì không đi khách. Hôm nay ngày Rằm.
- Sao ngày Rằm lại không đi khách. Sao lúc nãy em nói bao cao su để dùng trong ngày Rằm.
- Em sợ.
- Sợ?
- Chúng em là những người không ra gì. Ngày Rằm, Đức Phật không rời bỏ ai vì ngài rất độ lượng. Em không muốn mất Đức Phật của mình. Vì thế trong ngày Rằm em hiếm khi đi khách. Bọn đàn ông sẽ làm mất nốt Đức Phật của em. Nếu cố đi khách ngày Rằm, em sẽ mất hết những gì tốt đẹp còn lại. Nhưng... đôi khi không thể, thì em dùng bao cao su trong ngày này. Dứt khoát đấy, không thì thôi...  Em dài dòng quá rồi. Cảm ơn chị đã lo lắng cho sức khoẻ của bọn em. Chào chị nhé.
Người đàn bà thoăn thoắt bước đi và biến vào hàng cây sẫm tối. Ngày hôm nay, có bao nhiêu người đàn ông đi giải khuây phải về không thất vọng vì gái bán hoa còn lo giữ Đức Phật của mình? Tôi không tin có người đàn ông nào nghĩ mình cần phải giữ cái gì vào một ngày nào đó trong năm hay trong tháng. Họ lo giải đen cho vận hạn, có thể bằng thịt chó hoặc gái còn trinh.

- Này tôi hỏi thật, em có còn trinh không đấy
- Đương nhiên
- Này tôi hỏi thật, em còn trinh không đấy?
- Đương nhiên
Đoạn đối thoại giữa thày trò được tung lên mạng như lời thoại trong một chợ tình theo nghĩa đen, là có mua có bán.
-Này kiếm cho tao một con còn gin. Tao đang lo mất chức. Mười lăm à? Tốt. Nhớ là đồ thật chứ không phải vá víu gì đâu đấy. Bây giờ công nghệ cao, vá víu thì còn ăn thua gì nữa. Mười lăm có khi đã vá mấy lần rồi ấy chứ. Tuổi tác đâu có nói lên điều gì.

Đức Phật trên trời  đang chấm một ngón tay dịu dàng lên trán cô gái điếm. Người đang ban cho cô ấy chút hạnh phúc nhỏ nhoi hiếm muộn. Người đàn bà mỉm cười rạng rỡ dưới làn phấn son mệt mỏi.
Đức Phật trên trời với nụ cười bí ẩn hàm ngôn, Người khuất dần trong sương khói kêu cầu nhân gian ngày một dày lên, cuồn cuộn,
 Ngày 20/8/2006.


Chủ Nhật, 11 tháng 11, 2018

CON CÁY.



CON CÁY.
(Ăn mắm cáy, ngáy pho pho/ Ăn thịt bò, lo ngay ngáy)

Cáy có mai to trông như màu đất phù sa gọi là cáy lấm, chỉ dùng nấu canh. Cáy chạy rất nhanh gọi là cáy gió. Căm căm xíu nhỏ, yếm có chấm đỏ hiền lành, dễ thương. Cáy có mùi thơm dễ chịu gọi là cáy hương nhưng làm mắm lại kém đậm đà. Loại cáy chân có lông, gọi là cáy “hôi” làm mắm mới là ngon nhất. Cáy hôi gọng trắng làm mắm ngon hơn gọng đỏ. Đẹp nhất là còng còng có đôi càng to đỏ rực, thân dài tròn như hạt mít, mai có hoa lấm tấm thật đỏm dáng. 

Xưa, nước ngập, cáy dập dình ở bờ ao, có con thập thò cửa lỗ trong vườn bà ngoại. Thấy bóng người, chạy biến. Đúng là "nhát như cáy". 

Khi đó, Trứng cáy mới là nguồn thu hoạch chính chứ không phải thịt cáy.
Trứng cáy được giữ trong yếm ở bụng nó. Ngày xưa, bắt về, khều ra, lấy một cái trôn đĩa làm khuôn, đổ trứng vào, in lên vải hoặc giấy, để khô. Khi ăn, nấu canh, cho vào rất thơm. Chủ yếu nấu bột cho trẻ ăn. Nhà tôi, xưa nhiều, in bánh trứng cáu lên vách bếp ( như người ta in nắm than bây giờ), đến bữa bẻ  mảnh nấu canh.
Mắm cáy.

Canh cáy

Bánh Cáy liên quan với tên con Cáy vì trông màu sắc nhìn giống trứng con cáy.

Bánh Cáy làng Nguyễn - đặc sản quê lúa Thái Bình

Nguyễn Xá bánh cáy,
Khoai ráy Động Trung.
Bánh lọc thật trong,
Đô Kỳ, chợ Quếch.

CÁ THOI LOI



CÁ THOI LOI.

Con Thoi Loi sống được cả trong nước và trên cạn. Ở trong nước, chúng thở bằng mang. Thỉnh thoảng chúng lên bờ và chúng thở bằng đuôi. Da đuôi của loài cá này ẩm ướt và có mạng lưới mạch máu dày đặc để trao dổi khí.

Kho cá Thoi loi bằng nồi đất, lửa lim dim. Cá kho ăn với cơm tẻ, ngon thôi rồi. Món cá này cũng như cá Bống kho hay dùng cho bà đẻ kỳ ở cữ.

Vào một buổi chiều tiết trời se lạnh, có một đĩa cá thòi lòi kho tiêu thơm lừng nóng hổi ăn với cà chua, dưa leo thái mỏng và cơm gạo thơm còn nghi ngút khói hoặc ăn với cháo trắng thì... khỏi chê!


CÁ DIẾC

CÁ DIẾC



Con cá diếc trông gần giống như cá chép, nhưng nhỏ hơn.
Cá chép mỗi khi kho, nấu… thường phải cắt ra làm nhiều khúc (quê tôi gọi là xắt khúc). Chép nhỏ thì xắt đôi, chép to thì xắt ba, xắt tư. Cá diếc thường chỉ bằng ba, bốn đầu ngón tay. Hiếm có con nào to bằng bàn tay - to bằng bàn tay được gọi là diếc cụ.
Những cái ao ở làng tôi, nếu có nuôi cá thì người ta chỉ thả cá trắm, cá chép, cá trôi, cá mè. Còn những loài khác như con diếc, con thiểu, con mại, con thòng đong, lân cấn, hay mấy thứ cá đen như cá quả, cá sộp, cá trê, cá rô… thì không ai thả, nhưng không hiểu sao ao nào cũng sẵn. Người lớn bảo chúng tự sinh ra từ đất, từ nước.

Xưa hay bị mắng: Con Rô cũng tiếc, con Diếc cũng muốn.

Cá Diếc kho.

-----

Cá diếc còn có tên khác là Tức ngư, phụ ngư. Ăn cá diếc có lợi cho kiện tỳ, lợi thấp, khai vị, hạ khí thông nhũ, thanh nhiệt giải độc. Dùng cho các trường hợp suy nhược, mỏi mệt ăn kém, tiêu chảy, kiết lỵ, phù, đại tiểu tiện xuất huyết. Lưu ý không dùng cá diếc khi mắc chứng bệnh có urê huyết cao hoặc hôn mê gan không nên ăn cá diếc. Ngoài ra cá diếc còn có công dụng phòng và chữa một số bệnh khác như: Cá diếc nấu với rau má mơ (rau má họ), ăn hàng ngày chữa đau gan vàng da; Cá diếc nấu với nấm hương làm tăng tiết sữa cần cho phụ nữ sau sinh; Cá diếc bỏ ruột, cho ít phèn chua (cục nhỏ), đốt tồn tính, tán mịn. Ngày uống 10g chia 2 lần. Chữa trẻ em bị phù, kiết lỵ ra máu; Cá diếc làm sạch, cho lá chè non vào đầy bụng, nướng chín. Ăn cả cá và lá chè. Chữa bệnh đái tháo đường (thể uống nước nhiều). . .

Thứ Tư, 7 tháng 11, 2018

Haiphong: Phố Cầu Đất


Phố Cầu Đất trước năm 1955 thuộc khu Ga. Lúc mới mở tên phố là Pôn Đume (Paul Doumer)- đặt theo tên của toàn quyền Đông Dương 1896- 1902. Năm 1946, con phố mang tên Đại lộ Hồ Chí Minh. Năm 1954, mang tên Trần Hưng Đạo. Từ năm 1963 đến nay đổi gọi thành Cầu Đất.
Đường Paul Doumer (phố Cầu Đất ngày nay)
Ảnh. Võ An Ninh




Ngã tư đầu phố Cầu Đất
Phố Cầu Đất là một trong những phố thương mại nổi tiếng nhất Hải Phòng từ thời Pháp thuộc. 



-----



Phố cắt ngang qua các phố Trần Nhật Duật – Lê Chân, Lương Khánh Thiện – Cát Dài. Từ nhà tôi, phố Lê Chân, ra đầu phố này khoảng 50 bước chân. Bên đường với sắc bằng lăng nhuộm tím dải phố mỗi khi hè về – đây cũng là một nét đặc trưng độc đáo của con phố này.


------


Đây là phố bánh, kẹo cổ truyền của Hải Phòng, tương tự phố hàng Đường của Hà Nội. Phải chăng vì Cầu Đất xưa kia là con phố của những người giàu nên mọi thứ ăn vặt đều được làm rất ngon để phục vụ những người như thế.

-----


-----

Một góc phố cầu đất giao nhau giữa đường Hai Bà Trưng hay còn gọi là Cát Dài với đường Lương Khánh Thiện hay còn gọi là đường ga phía đối diện với Rạp Công nhân.



PS.
Cầu Đất!
Đơn giản là ngày xưa ở trước phố đấy có cái cầu (không phải cái cầu trong ảnh bên dưới), nền đắp bằng đất nên người ta gọi là phố Cầu Đất.
Trước đây, giữa hai xã An Biên và Gia Viên có con lạch nhỏ Liêm Khê, vốn là nhánh phụ của sông Tam Bạc đổ vào sông Cấm. 
Bắc qua lạch, ở khu vực Quán hoa ngày nay, là cây cầu tre nhỏ, trên mặt đắp đất, thường gọi là cầu Đất. 
Cầu Pôn Đume ( Paul Doumer) 

Năm 1885, Lạch Liêm Khê được nắn thẳng và mở rộng gọi là kênh đào Bôn-nan.
Cầu tre đắp đất cũ được thay bằng cầu sắt kiên cố, trong ảnh, đó chính là cầu Pôn Đume (Paul Doumer) - được đặt theo tên của toàn quyền Đông Dương những năm 1896- 1902. Năm 1925 kênh đào Bôn-nan bị lấp, do đó cầu Pôn Đume ( Paul Doumer) bị tháo dỡ.

Haiphong: Vườn hoa đưa người


Xưa người Pháp gọi là vuờn hoa Ji-bu-ti, còn dân mình cho đến trước khi giải phóng Hải Phòng (13-5-1955) thì toàn gọi là Vườn hoa Đưa Người, nó ở quãng chung quanh khu vực Nhà Triển lãm thành phố bây giờ. Gọi như thế vì hồi xưa, nhất là cái đận Ất Dậu 1945, người tứ xứ đói quá kéo ra đây tìm việc làm, xin ăn. Bọn ma cô đón người mới đến để lừa gạt đưa vào sới. Những người may mắn thì đuợc các cai đưa đi làm phu phen ở các đồn điền, công trường, một số người, thường là phụ nữ được những gia đình khá giả đưa về làm con sen, nguời ở.... 

---
Mình bây giờ ở cạnh nơi phố đó.

Vườn hoa đưa người bây giờ. Ảnh chụp 25/3/2018

Đối diện với CHỢ VƯỜN HOA là BẾN XE KHÁCH từng xuất hiện trong tác phẩm Bỉ Vỏ của nhà văn Nguyên Hồng dưới tên "Vườn hoa đưa người" "Vườn hoa buôn người"
Lý do là thời xưa Pháp mộ phu đi làm đồn điền cao su ở Nam Kỳ và đi phu sang Tân Đảo và Tân Thế giới (sát Úc)
Những người đăng ký chủ yếu từ Thái Bình, Nam Định đến Hải Phòng bằng xe khách. Do thế bến xe này mang cái tên trên.





PS.
Ở vị trí tượng đài Lê Chân bây giờ, có một khu chợ tự phát gọi là CHỢ VƯỜN HOA. Sau khi tiếp quản thành phố, chợ Vườn Hoa di về xưởng Caron (như nói ở trên) gọi là Chợ Thống Nhất. Đến 1964, chợ di về Chợ An Dương ngày nay.

Chợ Vườn Hoa 1951
Trung uý Tison tác giả bức hình này ở chợ Vườn Hoa


Trước khi có quán hoa, phía trước Nhà hát Lớn Hải Phòng đã có một chợ hoa họp ở bãi đất góc 2 đại lộ Chavassieux và Amiral Courbet (nay là góc phố Quang Trung - Hoàng Văn Thụ, quận Hồng Bàng). Trong bức ảnh, còn thấy một bãi đất trống, trên đó có nhiều phụ nữ ngồi bán hoa, với chú thích tiếng Pháp: “Hai Phong marché aux fleurs”, nghĩa là “Chợ hoa Hải Phòng” với tấm biển ghi tên phố Boulevard Chavassieux.

Chợ hoa Hải Phòng trước khi có Quán hoa

Sách Lược sử đường phố Hải Phòng xuất bản năm 1993, thông tin về dãy quán hoa này khá sơ sài: được xây dựng năm 1944, do đốc lý Luciani ra chủ trương, chánh lục lộ Gauthier tổ chức thực hiện. Từ nhiều mẫu thiết kế khác nhau, người Pháp đã chọn mẫu quán phỏng theo kiến trúc đình làng Bắc bộ, với 4 cột gỗ lim, bên trên là 4 mái ngói vẩy cá uốn cong ở 4 góc. Quán không có tường, rộng khoảng 20 m2, lát gạch Bát Tràng, mỗi quán cách nhau 6 m.


Nhà báo Lưu Quang Phổ, trong một bài viết kể rằng: "Theo cụ bà Tô Thị Bảng, quán hoa được xây ngay đối diện chợ hoa cũ, là đoạn nối dài của phố Hoàng Văn Thụ ngày nay và hướng ra quảng trường Nhà hát Lớn Hải Phòng. Đặc biệt, cụ Bảng cho biết, gỗ làm quán được tặng bởi ông Đốc Mít (Brousmiche, chủ một hiệu thuốc lớn trên đại lộ Paul Bert, nay là Công ty dược Hải Phòng, trên đường Điện Biên Phủ), còn sơn do nhà tư bản dân tộc Nguyễn Sơn Hà hiến tặng. Trước dãy quán và bên kia đường, có hai giàn bê tông lượn cong để trồng hoa ti gôn (antigone)."

Trung uý Tison uống nước sau lưng Quán Hoa
Kiosque hàng hoa. Ảnh Võ An Ninh

Đáng nói là 3 thành phố lớn thời thuộc Pháp, có nhà hát, đều có quán hoa bên cạnh (quán hoa Hà Nội bên hồ Gươm, góc đường Hàng Khay - Đinh Tiên Hoàng ngày nay. Đó là một dãy nhà gạch liền kề, mái vẩy bằng tôn. Quán hoa ở Sài Gòn  bên đại lộ Charner (đường Nguyễn Huệ ngày nay). Quán hoa Hà Nội bị phá sau năm 1954, quán hoa Sài Gòn thì không còn thấy sau năm 1975.)


Quán hoa Hải Phòng 

Nhiều bức ảnh chụp người Pháp ở trước quán hoa Hà Nội. Có lẽ quán hoa ra đời để phục vụ người Pháp, trong đó có việc họ mua hoa để tặng nghệ sĩ khi đến nhà hát. Bà Trần Nam Anh (52 tuổi, chủ quán hoa số 5 ở Hải Phòng) dẫn lời mẹ chồng là cụ Tô Thị Bảng - sinh năm 1923, từng sống ở làng hoa Ngọc Hà, Hà Nội và xuống bán hoa tươi ở khu chợ trước Nhà hát Lớn Hải Phòng từ năm 13 tuổi: “Hồi đó mua hoa toàn là Tây đầm, nhất là khi đi xem hát, người Việt thì chỉ những gia đình giàu có”.


Quán hoa Hải Phòng ẢNH: LƯU QUANG PHỔ

Năm 2012, cơn bão Sơn Tinh quật đổ một cây xà cừ và làm sạt hai mái quán. Quá trình sửa chữa làm các mái ngói mới hơn và có vẻ bớt cong, nhưng dãy quán vẫn là điểm nhấn ở trung tâm Hải Phòng, thu hút nhiều khách ngoại quốc tham quan. Nhưng người ta phải dùng nhiều ô dù để che mưa nắng cho hoa, che luôn cả các mái ngói vẩy cá, điểm khác biệt và dễ nhận biết nhất của quán hoa Hải Phòng.

Lịch sử Sông Lấp và dải Vườn Hoa 
Trước 1884, đất Hải Phòng liền thổ như ngày nay, không có sông Lấp (tức Hồ Tam Bạc).
Trú sứ (Công sứ) Bonnal cho đào kênh suốt từ cổng Cảng Hải Phòng đến Chợ Sắt, nối với sông Tam Bạc, để ngắn cách khu Nhượng địa và khu dân cư bản xứ, tránh lây lan bệnh tật. Năm 1925. do nhu cầu phát triển thành phố, người Pháp lấp con kênh đào 40 năm trước đây.
Nhưng con kênh đào lấp không hết bỏ lại một đoạn dài 1 km - dân gọi là sông Lấp
Lý do phải để lại "sông Lấp"
1) Hệ thống cống nước thải khu dân cư hai bên bờ sông Lấp đổ vào đây.
2) Xưởng sửa chữa tàu thuỷ CARON nằm ở vị trí Thảm len Hàng Kênh (nay là bệnh viện Quốc tế, Vietinbank...) lúc đó đã phát triển lớn, thậm chí có cả đường ray xe lửa chạy qua đường Nguyễn Đức Cảnh chạy xuống sông Lấp để đưa và hạ tàu thuỷ vào sửa chữa.


REFLECTION

Bức tranh Reflection, Nguyễn Đình Đăng.
“Reflection” có 2 nghĩa:
1. (sự) phản chiếu
2. (sự) suy tưởng
vì thế tác giả để nguyên, không dịch.
Reflection
oil on canvas, 162 x 194 cm, 2012
Trong bức tranh này, mọi chi tiết bị rời rạc. Ở đây không phải sự rời rạc trong cảm giác của một giấc mơ. Trong giấc mơ, các chi tiết tưởng chừng không ăn nhập với nhau, nhưng khi tỉnh dậy lại cho người ta băn khoăn về một cảm giác rất thực. Còn cái rời rạc trong bức tranh này là sự lỏng lẻo qua lại của các chi tiết để tạo nên một bố cục và nhịp điệu của một câu chuyện chặt chẽ. Sự dày đặc của chi tiết nhưng lại lỏng lẻo về kết cấu đã làm cho những khoảng trống trong tranh – những khoảng trống đáng ra nói được nhiều nhất – lại trở nên như một sự thiếu hụt, khiến cho người xem đáng lẽ như con dơi được bay lượn tiếp tục trong cái không gian mơ màng ấy, giờ cảm thấy bức bối như va vào một bức tường câm lặng.
Candlelight
Có lẽ khi vẽ bức tranh này, họa sỹ đã quá chú tâm vào việc “vẽ”. Có cảm giác họa sỹ quá đã quá say sưa vào việc diễn tả ánh sáng của ngọn nến được che đi bởi bàn tay, rồi cơ bàn tay hồng lên trong ánh nến, cái bóng bảy của chất liệu vải áo dài người nữ, những con dơi, vài mảnh thủy tinh vỡ…. Tất cả những chi tiết đó đều được vẽ rất khéo, nhưng chúng lại không mang lại cho người xem không gian của một thế giới siêu thực (cái mà người xem tạm cho là ngôn ngữ của họa sỹ muốn dùng), mà lại cũng chưa đạt đến cái “cực thực” để người ta phải ngỡ ngàng.

Umber

Về tờ giấy có chữ Umber, họa sĩ Nguyễn Đình Đăng cho biết:

Toàn bộ bức tranh dựa vào từ “Umber”.
Umber là màu nâu sẫm, tông màu chủ đạo của bức tranh này. “Umber” có gốc Latin là “umbra”, có nghĩa là bóng tối.
Từ “umbrella” có nghĩa là “cái ô” có xuất xứ từ “umber” vì cái ô là vật che nắng (tạo nên bóng râm).
Bat's head

“Cái ô” còn gắn với “con dơi”. “Con dơi” trong tiếng Nhật là “komori” (蝙蝠). Khi cái ô Tây xuất hiện tại Nhật vào thời Minh Trị, người Nhật thấy nó giống cánh con dơi nên gọi nó là “cái ô dơi” (“komori gasa” 蝙蝠傘) để phân biệt với cái ô giấy của Nhật (kasa =傘) giống cái lọng của ta. Dần dần người ta gọi tắt “komori” là “cái ô” (vừa là con dơi).

Another bat

Ánh sáng (ánh nến trong tranh) đi kèm với bóng tối tựa như Thiện đi kèm với Ác, như Rõ ràng bên cạnh Bí ẩn.
Candlelight
Hình ảnh trong tranh là hình phản chiếu trong gương, trừ quả bơ và tờ giấy trên bàn đặt trước gương là “thực”. 
Avocado
Nhưng tác giả vẽ “thực” thành “ảo”, “ảo” thành “thực”, tức là hình ảnh trong gương là “xuôi”, còn hình ảnh của vật thực là hình ảnh “ngược”. Từ “Umber” trên tờ giấy trước gương là ngược, ảnh của nó trong gương mới xuôi. Hình người đàn bà trong gương là “thực”, như vậy người xem là “ảo”. Chữ ký của tác giả cũng ở góc trái và ngược. 
Inverted signature

Vậy là chúng ta như đứng trong gương mà nhìn ra ngoài!
Phải soi toàn bộ bức tranh vào gương thì thực mới thành thực, ảo mới thật sự là ảo
PS. Nguyễn Đình Đăng là một nhà vật lý, nhà nghiên cứu về lý thuyết vật lý hạt nhân tại Viện Vật lý hóa học Nhật Bản. Ông là một trong số ít nhà khoa học có hai bằng tiến sĩ. Ông còn là một họa sĩ, hội viên của Hội Mỹ thuật Việt Nam, Hội Mỹ thuật Chủ thể Nhật Bản. Wikipedia
(sưu tầm thông tin từ soi.com.vn)

Thứ Ba, 6 tháng 11, 2018

To be by your side – Nick Cave


Bài viết của bạn Hải Hà.
Across the oceans Across the seas, Over forests of blackened trees.
Through valleys so still we dare not breathe, To be by your side.

Băng qua đại dương, trên những rừng cây đen tối.
Qua những thung lũng yên lặng đến độ chúng tôi không dám thở mạnh, để về bên cạnh bạn.

Over the shifting desert plains, Across mountains all in flames.
Through howling winds and driving rains, To be by your side.

Trên những cánh đồng hoang vu, băng qua núi đồi bốc cháy
Qua những cơn gió hú và mưa bão, để về bên cạnh bạn

Every mile and every year for every one a little tear.
I cannot explain this, Dear, I will not even try.

Mỗi dặm dường và mỗi năm đều có chút nước mắt.
Tôi không thể giải thích được điều này, Bạn thân mến, tôi cũng không cố giải thích đâu.

Into the night as the stars collide,
Across the borders that divide forests of stone standing petrified,
To be by your side.

Bay suốt đêm khi những vì sao rơi chạm vào nhau
Băng qua biên giới ngăn chia những cánh rừng đầy cây đã biến thành đá.
Để về bên cạnh bạn

Every mile and every year, For every one a single tear.
I cannot explain this, Dear, I will not even try.

Mỗi dặm dường và mỗi năm đều có chút nước mắt.
Tôi không thể giải thích được điều này, Bạn thân mến, tôi cũng không cố giải thích đâu.

For I know one thing, Love comes on a wing.
For tonight I will be by your side. But tomorrow I will fly.

Bởi vì tôi chỉ biết mỗi một điều. Tình yêu đến trên cánh chim
Đêm nay tôi sẽ ở bên cạnh bạn. Nhưng ngày mai tôi lại lên đường.

From the deepest ocean To the highest peak,
Through the frontiers of your sleep.
Into the valley where we dare not speak, To be by your side.

Từ vùng biển sâu nhất. Đến ngọn núi cao nhất,
Băng qua miền chiêm bao của bạn
Vào những vực sâu chúng ta không dám nhắc tên, để về bên cạnh bạn.

Across the endless wilderness where all the beasts bow down their heads.
Darling I will never rest till I am by your side.

Qua những vùng hoang dã bất tận nơi dã thú đều cúi đầu
Bạn thân mến, tôi sẽ không nghỉ ngơi cho đến khi tôi về với bạn.

Every mile and every year, Time and Distance disappear I cannot explain this.
Dear No, I will not even try.

Mỗi dặm đường và mỗi năm, thời gian và khoảng cách biến mất.
Tôi không thể giải thích được điều này, Bạn thân mến, Không tôi không cố giải thích đâu.

For I know one thing, Love comes on a wing and tonight I will be by your side.
But tomorrow I will fly away, Love rises with the day and tonight I may be by your side.

Bởi vì tôi chỉ biết mỗi một điều. Tình yêu đến trên cánh chim
Đêm nay tôi sẽ ở bên cạnh bạn. Nhưng ngày mai tôi lại lên đường. Tình yêu dâng lên với ngày mới và đêm nay có lẽ tôi sẽ ở bên cạnh bạn.

But tomorrow I will fly, Tomorrow I will fly, Tomorrow I will fly.
Nhưng ngày mai tôi lại cất cánh lên đường.

Ghi chú: Nếu bận thì xem đoạn 2:20 cho đến 2:45, chiếu cảnh VN, có con cò quăm trên xe bò và đàn cò bay trên đồng lúa xanh gần núi đá vôi.

Chủ Nhật, 4 tháng 11, 2018

Sad Angel

Sad Angel _ Igor Krutoy



Không cầu kỳ, không tráng lệ bởi kĩ xảo hiện đại, Sad Angel chỉ đơn thuần ghi lại những hình ảnh rất đỗi thường nhật qua ánh mắt của người nhạc sĩ bên khung cửa sổ. Tất cả hiện lên sinh động và đầy xúc cảm.




Nghe bản Sad Angel của ông ta bắt gặp một tâm hồn bước đi giữa muôn cảnh đời khác nhau, chứng kiến nhiều vẻ đẹp khác nhau từ những cái nhỏ bé nhất đến niềm vui đơn sơ nhất. Song, vì sao lại là Thiên Thần buồn? Có phải vì không được ai chú ý đến mình nên thiên thần buồn chăng? Tôi không cho là vậy, tôi cho rằng thiên thần này buồn là vì muốn hóa thân trở thành kiếp người như chúng ta để được một lần và dù chỉ một lần trải nghiệp cảm giác, cảm xúc buồn vui đắm say mà chỉ con người mới có. Và càng theo dõi, ta càng khám phá ra rằng vị thiên thần ấy là ai nếu không phải chính Igor Krutoy – Ngừơi nghệ sỹ ngồi bên khung cửa kiếng của một quán cà phê để tâm quan sát và tìm kiếm xúc cảm cho riêng mình qua từng cảnh đời khác nhau của cuộc sống. Chính ông chứ không ai khác đã đi vào từng niềm vui nỗi buồn nơi người khác để tạo nên một bản nhạc đi vào lòng người đến thế. Ở đây ta bắt gặp những đặc tả tâm lý rất đỗi độc đáo xuyên qua nét nhìn đầy xúc cảm của chính Igor Krutoy từ chuyện một cô gái xinh xắn suốt ruột chờ người yêu đến, rồi chàng cũng đến và trao tặng một món quà, nàng vui sướng và gỡ quà ra, để rơi chiếc nơ xinh xuống mặt đường, đến cảnh ông phu quét đường làm nhiệm vụ nhặt chiếc nơ ấy lên mà trong lòng băn khoăn tự hỏi “Ai đã làm rơi chiếc nơ xinh này?”, rồi ông phu lại ngỡ ngàng khi thấy cảnh cụ bà bình an và vui vẻ dẫn chú chó cưng của mình dạo phố, một em bé đơn sơ cười thánh thiện khi được bà mua cho chiếc bóng hơi từ ông bán bóng, ông này lại ngỡ ngàng và luyến tiếc khi thấy một bóng hồng chợt đi lướt qua mình… và nhiều cảnh đời vui buồn đắm say khác nhau đan quyện vào nhau mà ông chứng kiến bên khung cửa ấy. Và chính Igor đã đưa tất cả cảm xúc mà ông cảm được vào bản nhạc của riêng mình trong từng khoảnh khắc trôi nối tiếp nhau của thời gian. Hãy sống trọn vẹn giây phút hiện tại bạn sẽ  thật sự hiểu cuộc sống là gì như chính Igor Krutoy đã sống trong tác phẩm của mình. Ông không mơ màng cao xa đâu đó, không đi vào nỗi buồn riêng mình, nhưng mở mang tầm nhìn, để tâm hồn mình lắng đọng và linh hoạt đi vào trong từng cảnh đời để trải nghiệm cái gọi là đời và là cuộc sống, để từ đó sống trọn vẹn niềm vui và hạnh phúc riêng mình hơn. Vậy mỗi khi bạn cảm thấy buồn, hãy mở bản nhạc này lên để tưởng tượng, để sống giây phút hiện tại với cái buồn của mình cách trọn vẹn bạn nhé, và sau đó thì bạn sẽ thấy hạnh phúc hơn mình tưởng thật nhiều. 
Joseph C. Pham