 |
Itō Shinsui |
Tranh “cổ” Nhật Bản: “tân bản họa” với mỹ nhân của Itō Shinsui
Vốn
là sau khi mở cửa và hiện đại hóa, tới cuối thời Minh Trị, ukiyo-e đã dần bị
bình dân hóa, được xuất khẩu búa xua sang phương Tây và trở thành một ngành thủ
công. Trào lưu Tân bản họa ra đời để thiết lập nên một nhánh ukiyo-e mang tính
hội họa cao cấp.
Có
nhiều trao lưu ukiyo-e cao cấp cùng xuất hiện, không chỉ một mình shinhanga.
Nhưng đặc điểm của shinhanga là giữ vững mối quan hệ truyền thống 4 bên của
ukiyo-e cựu truyền: họa sĩ, thợ khắc ván, nhà in và nhà xuất bản. Trong đó, để
cho shinhanga nổi bật và cao cấp hơn các tranh ukiyo-e “hàng chợ”, không chỉ
trình độ của họa sĩ đóng vai trò quan trọng mà tay nghề và độ tinh xảo của các
ván khắc cũng là điểm thiết yếu.
Shinhanga
có hai chủ đề chính là tranh phong cảnh và tranh mỹ nhân. Một số họa sĩ
shinhanga cũng vẽ tranh tuyên truyền và tranh chiến tranh nhưng bút pháp có
phần khác và các tranh này ít được xếp cùng mâm với các tranh mang chủ đề lãng
mạn chủ nghĩa của shinhanga.
Về
phong cảnh thì Kawase Hasui là người đi đầu (sẽ nói sau). Còn về tranh mỹ nhân
thì Itō Shinsui và Hashiguchi Goyōlà hai cái tên nổi bật.
Mỹ
nhân họa trong ukiyo-e cổ điển mang đậm vẻ đẹp ước lệ, mặt dài (thường tròn
hoặc nhọn), mắt nhỏ, cổ cao. Tranh của bậc thầy mỹ nhân họa cổ điển Utamaro thì
đã mở ra một kiểu thẩm mỹ ước lệ mới, với mặt dài hơn, có khi lên tới gấp đôi
chiều rộng, mũi cao và thon, mắt và miệng nhỏ hơn nữa. Như thế này:
Bức
Tình nhân gặp nhau hàng đêm của Utamaro, trong bộ tranh minh họa thơ tình “Ca
tuyển luyến chi bộ”.
Giờ
chúng ta sẽ xem mỹ nhân họa hiện đại.
1. Đêm trời tuyết của Itō Shinsui
