Đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho
Ảnh trong bài là của Tommy Truong79.
Xin cảm ơn bạn thật nhiều !
Xin cảm ơn bạn thật nhiều !
Đường sắt Việt Nam được đánh dấu bằng việc năm 1881 khởi công xây dựng tuyến đường sắt đầu tiên đi từ Sài Gòn đến Mỹ Tho dài khoảng 70 km. Chuyến tàu đầu tiên khởi hành ở Việt Nam là vào ngày 20 tháng 7 năm 1885.
Ngày 20 tháng
7 năm 1885 chuyến tàu đầu tiên xuất phát từ Ga Sài Gòn,
vượt Sông Vàm Cỏ Đông bằng phà tại Bến Lức, đến Ga cuối cùng tại
Trung tâm Thành phố Mỹ Tho đánh dấu sự ra đời của Ngành Đường
sắt Việt Nam. Đến tháng 5 năm 1886 toàn bộ các cầu trên tuyến đường sắt Sài
Gòn – Mỹ Tho đã hoàn thành cho phép tàu chạy một mạch
tới Mỹ Tho.
Những năm sau đó, mạng
lưới đường sắt tiếp tục được triển khai xây dựng trên khắp lãnh thổ
Việt Nam
theo công nghệ đường sắt của Pháp với khổ đường
ray 1 mét.
Năm 1902, Hà
Nội – Đồng Đăng; 162 km
Năm 1902, Hà Nội
– Hải Phòng; 102 km
Năm 1906, Hà Nội
– Lào Cai; 296 km
Năm 1908 - 1932, Tháp
Chàm – Đà Lạt; 84 km
Năm 1933, Sài Gòn
– Lộc Ninh; 86 km
Năm 1899 - 1936,
tuyến Đường sắt Bắc Nam; 1730 km. Khi ga Saigon dời về ga Hòa Hưng:
1726 km.
Sau đây là bài viết về thời kỳ đầu của đường sắt Đông Dương và tuyến Saigon - Mỹ Tho.
Đầu năm 1881, chuyến tàu thủy của Pháp đầu
tiên chở hàng là nguyên vật liệu từ Pháp sang xây dựng tuyến đường sắt cập cảng
Sài Gòn. Chính quyền Pháp huy động tới 11 nghìn lao động để làm tuyến
đường sắt này.
Khó khăn lớn nhất cho việc thi công tuyến
đường sắt là đưa tàu hỏa vượt qua các con sông lớn vì vùng Nam Bộ có nhiều sông
ngòi chia cắt từ Sài Gòn xuống Mỹ Tho. Trước năm 1831, do chưa xây dựng được
cầu cho nên biện pháp kỹ thuật được kỹ sư Tê-vơ-nê, người giữ chức Giám đốc Sở
Giao thông công chánh Nam Kỳ lúc đó đề xuất là phải dùng phà tại những điểm
vượt sông. Từ đó, phía Pháp huy động đưa sang những chiếc phà khổng lồ chạy máy
hơi nước chở được 10 toa xe. Các kỹ sư lắp đặt đường ray và một thiết bị
dùng để nối đường ray trên mặt đất với đường ray xuống phà. Tất cả chiều rộng
đường ray trên phà và trên đường sắt có khổ một mét, tức khổ đường đang được
dùng rộng rãi thời bấy giờ trong ngành đường sắt hai nước Anh, Pháp. Hiện đường
sắt Việt Nam
vẫn chủ yếu là khổ một mét.
Toàn tuyến đường có 15 ga đã được xây dựng
trong hơn bốn năm gồm: Ga Sài Gòn, An Ðông, Phú Lâm, An Lạc, Bình Ðiền, Bình
Chánh, Gò Ðen, Bến Lức, Bình An, Tân An, Tân Hương, Tân Hiệp, Lương Phú, Trung
Lương, Mỹ Tho. Bình quân 4,7 km có một ga. Cự ly giữa các ga ngắn do ban đầu cư
dân thưa thớt, mà vận tải khách ngoại ô của tuyến đường sắt này chưa phải là
đông khách như sang thế kỷ 20. Ga cuối là Mỹ Tho được Pháp lựa chọn là nơi tạo
nên đầu mối giao thông của ba tuyến đường: sắt - thủy - bộ tập trung ở thành
phố này và có những điểm tiếp nối các vùng Tây Nam Bộ.
![]() |
| 15 ga trên tuyến đường sắt Saigon - Mỹ Tho |
Chuyến tàu đầu tiên của tuyến đường sắt
đầu tiên ở Nam Kỳ là sáng 20-7-1885. Tàu xuất phát từ ga Sài Gòn, vượt sông Vàm
Cỏ Ðông bằng phà tại Bến Lức, đến ga cuối cùng tại trung tâm thành phố Mỹ Tho,
đánh dấu sự ra đời của ngành đường sắt Việt Nam. Sau đó, mỗi ngày có bốn cặp
tàu đầu hơi nước chạy trên tuyến đường này. Chuyến đầu tiên xuất phát từ Mỹ Tho
lúc 1 giờ 30 phút, đến Sài Gòn 5 giờ sáng. Ở Sài Gòn đi Mỹ Tho xuất phát cũng
từ lúc 1 giờ 30 phút sáng. Chuyến thứ hai lúc 9 giờ, chuyến thứ ba lúc 13 giờ
chiều và chuyến cuối từ 18 giờ. Vì phải vượt phà, mỗi chuyến đường sắt chạy từ
Sài Gòn - Mỹ Tho và ngược lại phải mất ba giờ rưỡi với 70 km.
Sau một năm, người Pháp tính đến việc làm
các cầu qua sông của tuyến. Tháng 5/1886, các cầu trên tuyến đường sắt Sài Gòn
- Mỹ Tho đã hoàn thành cho phép tàu chạy thẳng tới Mỹ Tho. Khi đó, thời gian
chạy tàu rút xuống còn một nửa, tức hai giờ rưỡi.
Sau 73 năm tồn tại, năm 1958, tuyến đường
sắt này bị chính quyền VNCH cho ngưng chạy vì không có hiệu quả nhiều về mặt
kinh tế.
1. Ga Sài Gòn nằm bên trái và đối diện chợ Bến Thành, năm 1920.
Sài Gòn - nhìn từ trên không - chợ trung tâm
Ga Sài Gòn hiện tại chỉ mới gần đây thôi. Một trạm trước đó nằm ngay tại trung tâm Sài Gòn ở Quận 1, ở một bên của bùng binh chính và đối diện chợ Bến Thành. Các trạm và theo dõi đã được gỡ bỏ vào cuối những năm 70 và bây giờ là một công viên khá tốt đẹp và rất phổ biến. Một bên là Phạm Ngũ Lão, khu tây ba lô chính. Thật thú vị khi lưu ý rằng ga đầu tiên được xây dựng cho tàu điện ngầm Sài Gòn mới sẽ nằm ngay dưới công viên và được gọi là "Bến Thành".
![]() |
| Vị trí ga Sài Gòn đầu tiên |
![]() |
| Ga Sài Gòn thứ hai năm 1916 |
![]() |
| Tuyến đường vận chuyển hàng hóa cũ trên đại lộ Hàm Nghi trong suốt những năm 1960 |
![]() |
| Ga Sài Gòn được chụp năm 1968 |
Ga Sài Gòn (1915-1983) được mô tả trên bản đồ năm 1946
"Le Gare de Saigon", ga Sài Gòn thời Pháp thuộc.
Khai trương vào năm 1885 để phục vụ tuyến đường sắt đầu tiên của Đông Dương từ Sài Gòn đến Mỹ Tho, ga Sài Gòn đầu tiên được đặt tại cuối bờ sông rue du Canton (đại lộ Hàm Nghi hiện đại). Từ đó, tuyến đường sắt chạy về phía tây dọc theo trung tâm đại lộ, cắt qua những gì bây giờ là quảng trường Quách Thị Trang và đi theo con đường hiện đại của Phạm Hồng Thái và Lê Thị Riêng trên đường đến Chợ Lớn và Mỹ Tho....
Sài Gòn Railway Station 1970/71
![]() |
| Khánh thành vào ngày 20 tháng bảy năm 1885, tuyến đường sắt Sài Gòn-Mỹ Tho là đầu tiên ở Đông Dương thuộc Pháp |
![]() |
| 7. Trụ sở Công Ty Đường Sắt Đông Dương ở Sài Gòn |
![]() |
| 8. SAIGON - Boulevard Charner.xe điện chạy qua phía đầu đường Charner |
![]() |
| 9. tuyen Saigon - ChoLon qua Cột cờ Thủ Ngữ - ben Bach Dang |
















