đọc I Am Đàn Bà của Y Ban

Lê Thị Huệ, photo Phan Minh, Đà Lạt 1973

 

Lê Thị Huệ

Cái Tý Thị

toàn cầu hóa xứ Đài Loan

đọc

 I Am Đàn Bà

của Y Ban

I Am Đàn Bà, tuyển tập chuyện ngắn của nhà văn nữ Y Ban vừa được phát hành ở Hà Nội cuối năm 2006. I Am Đàn Bà gồm các chuyện: I Am Đàn Bà, Gà Ấp Bóng, Cái Tý, Tự, Người Đàn Bà Đứng Trước Gương, Sau Chớp Bể Là Giông Bão, Tôi Và Gã, Cuộc Chiến Tranh Giữa Các Nền Văn Hóa, Hàng Khuyến Mại, Hai Bảy Bước Chân Là Lên Thiên Đường.

I am Đàn Bà là chuyện, được dùng làm tựa sách, mô tả người đàn bà quê Bắc Việt sang làm nghề hầu ở Đài Loan. Người đàn bà trong I Am Đàn Bà đi ở đợ xứ Đài Loan bởi chính sách toàn cầu hóa của hai nước Đài Loan và Việt Nam. Thị, nhân vật của Y Ban, không cần biết đến những nền kinh tế thời đại gọi là toàn cầu hoá. Thị là một người đàn bà quê tràn đầy cá tính tiểu thuyết. Lúc ở quê, Thị lên rừng kiếm củi, thấy ai vứt con trên cây đã lượm lấy mang về nuôi. Khi sang ở đợ xứ Đài Loan Thị nuôi ông chủ bị bệnh liệt đã dám nằm lên ông chủ thoả mãn cơn xác thân đòi hỏi. Và rồi máy camera của thời kinh tế toàn cầu hoá treo trên tường đã thâu hình khiến Thị bị bà chủ cho vào tù vì tội "quấy nhiễu tình dục". Dân ở đợ trước ngày sang xứ người chỉ học lõm bõm được vài chữ I Am, không ngờ có lúc một Thị của chúng ta đã phải kêu thầm lên "I Am Đàn Bà". Một tiếng gọi rất toàn cầu hóa, rất tiếng Anh thời thống trị thế giới English dominates the world hiện nay.

Y Ban là ngòi bút nữ hiện thực xã hội hàng đầu ở Hà Nội hiện nay.  Y Ban bám sát các chi tiết xã hội thời hậu Xã Hội Chủ Nghĩa rất linh động. Các bức tranh quê với những nhân vật làm thuê vác mướn của Y Ban luôn luôn là những nhân vật cứu rỗi câu chuyện, cứu tác giả. Ngay cả những nhân vật dù có địa vị trong xã hội như tiến sĩ xã hội học trong chuyện Tự, trong Người Đàn Bà Đứng Trước Gương, trong Tôi và Gã, thì vẫn ở với đời hiện thực của một Hà Nội vừa quê mùa vừa quốc tế, rất đáng yêu. Trong chuyện Tự, nhân vật chính là một người đàn bà thành đạt, một tiến sĩ xã hội có dịp tiếp xúc với tầng lớp giàu có địa vị ở ngoài xã hội nhưng khi về đến nhà thì đời sống riêng là chung đụng với một gia đình rất tiêu biểu cho Hà Nội thời Hậu Cọng Sản: Căn nhà ở Hà Nội chật chội đến độ không có chỗ kê chiếc giường để bố mẹ nằm chung, không cả một chỗ thầm thì riêng để hai vợ chồng trẻ có thể yêu nhau. Những đoạn mô tả cảnh và tình trên của Y Ban rất thành công. Có lẽ cái chất Hà Nội quê, Hà Nội Xã Hội Chủ Nghĩa, Hà Nội nghèo khổ,  linh động nhất trong mớ ngôn ngữ ngồn ngộ của Y Ban. Y Ban chứng tỏ là một nhà văn rất giàu ngôn ngữ xã hội và mang chúng vào các bản văn tiểu thuyết một cách rất chuyên tay. Y Ban dụng ngôn dí dỏm, hóm hỉnh, thường làm độc giả bật cười. Những mớ ngôn ngữ quê như cái tý, cu, cái chim thằng bé, u em, bỉm, con giống con má, củ giong riềng, "Hà Thiên Lộn" (đọc ngược) được Y Ban xử dụng rất bén duyên chuyện. Y Ban chứng tỏ là một nhà văn có cái tai thính và thông minh trong cách xoay chữ cho tác phẩm hoặc cho nhân vật của mình.  Một tác phẩm thành công phải thường được kể đến là cách nó tạo ra được một ngôn phong riêng, bất kể đấy là thứ ngôn phong thô, tục, thanh, ngắn gọn hay dài dòng, xuống giòng hay chấm phẩy lung tung, bể chữ hay viết đúng chính tả vv và vv...  Về phương diện này, Y Ban là một tác giả giàu có ngôn ngữ Việt quê và xử dụng chúng rất nhuần nhuyễn. Có những chuyện của Y Ban làm người đọc nhớ cách dụng chữ của tác giả hơn bất cứ điều gì khác. Làm cho người đọc yêu những nhân vật qua cách tác giả nâng niu ngôn ngữ quê của các nhân vật ấy, như Cái Tý trong chuyện Cái Tý, Thị trong I Am Đàn Bà.  

Y Ban viết khá nhiều chuyện về đàn bà ngoại tình nhưng không khí ngoại tình trong chuyện Sau Chớp Bể Là Giông Bão thành công ở khuôn mặt nhẹ. Thường thì chuyện ngoại tình hay làm cho độc giả co giật cơ bắp ở những xen mô tả xác thịt. Nhưng Y Ban là nhà văn rất thành công khi giữ ngòi bút ở thế chênh vênh ngập ngừng giữa tâm hồn và thân xác. Ớ những chuyện như SCBLGB, ngòi bút của Y Ban làm chủ được tất cả mọi mặt, văn vẻ, tình tiết, cấu trúc chuyện, nên nó là một chuyện ngắn hoàn chỉnh. Chuyện Sau Chớp Bể Là Giông Bão cũng đã được tuyển đăng trong tập chuyện Chọn Lựa Cùng Nguyên Mẫu do gio-o và Văn Mới cùng phát hành ở hải ngoại năm 2005.

Trong một vài chuyện, tác giả hơi ít chú ý tới bố cục chuyện. Trong I Am Đàn Bà, khi để nhân vật chồng đứng dậy tắt phim x và chửi rủa, tác giả đã không để ý đến chi tiết là trong đời thường 100% đàn ông khi đã "hí hửng mang về nhà cuốn băng" X, đóng cửa rủ vợ xem, thì người đàn ông ấy sẽ không bao giờ diễn cảnh "chạy đến vô tuyến tắt một cách thô bạo, miệng cằn nhằn: Phim tục tĩu, vớ vẩn". Thỉnh thoảng tác giả hơi hào phóng với chuyện ngắn của mình. Cũng trong chuyện I Am Đàn Bà, ở đoạn đầu tác giả giới thiệu nhân vật chính bằng cách kể người đàn bà rất thương con, đã từng vào rừng lượm được đứa bé và đem về nhà nuôi. Những chi tiết mà tác giả đưa vào ở đây, việc Thị đã gặp gỡ đứa bé ở bìa rừng, mang về nhà bị làng xóm giè bẻm như thế nào quá phong phú, quá lôi cuốn trí tưởng tượng của người đọc, và làm cho người đọc thắc mắc về các chi tiết này cho đến hết chuyện. Đoạn đầu này dưới ngòi bút lôi cuốn của Y Ban, cũng đủ thành một chuyện ngắn riêng rồi. Nên khi tác giả ghép thêm vào đoạn Thị sang Đài Loan và ứng xử với ông chủ bị bệnh bại liệt (cũng khơi dậy lòng thương người như đứa bé trong rừng đã khơi dậy lòng thương người ở Thị) thì I Am Đàn Bà mang theo hơi bị nhiều bi kịch, hơi qúa dư thừa bi kịch cho một chuyện ngắn.

Các nữ độc giả của những chuyện như Tự, I Am Đàn Bà thấy rằng sex của các nhân vật Thị và Tôi trong những chuyện này rất là đàn bà. Nội chuyện mô tả những xúc động thân xác rất đàn bà cũng đã là điểm rất đỉnh của Y Ban. Rất đàn bà như thế nào. Rất đàn bà ở điểm là thân xác của người đàn bà luôn luôn là một sự trộn lẫn giữa tình cảm và nhục cảm, khác với đàn ông. Như nhân vật Thị trong I Am Đàn Bà vì lòng thương cảm sự bất lực của ông chủ mà đã "sex" với thân xác bại hoại của người đàn ông một cách hồn nhiên. Khi Thị hứng lên và nằm lên trên người đàn ông bại liệt, Thị đã so sánh sự ban phát sex cho người đàn ông tật nguyền cũng như sự ban phát tình thương cho cu Đức, đứa con nuôi của Thị. Đấy là một cách cho, một cách mang niềm vui đến cho tha nhân. Cái cách ứng sex của đàn bà không chỉ vì duy dục vọng, vì phải thoả mãn nhu cầu sex đang rậm rật trong cơ thể như đàn ông. Thị đã "đéo" người đàn ông phần vì Thị có những thèm muốn thân xác, nhưng điều làm Thị hạnh phúc, chính là hành động ấy của Thị khiến người đàn ông bại liệt phục hồi sức khoẻ, đã thoả mãn bản chất "mang đến cho tha nhân niềm hạnh phúc" của một nguyên mẫu mẹ, khiến Thị sửng sốt reo vui:

"Đột nhiên thị ắng tạnh. Có cái gì đang bò trên tóc thị. Thị lặng im để nghe ngóng. Cái gì đang bò trên tóc thị. Cái gì? Thị đưa tay lên tóc để tóm con gì đang bò trên tóc thị. Thị đụng vào một bàn tay. Bàn tay đang ngọ nguậy trên tóc thị. Thị nắm chặt lấy bàn tay đó rồi ngửng đầu reo lên:

- Ôi, tay cu à? Tay cu cử động được rồi à? Đấy chị biết ngay mà, cu sẽ khỏi bệnh. Cu khỏi bệnh rồi. Tay cu cử động được rồi mà. Hay quá. Cu giỏi quá. Để chị thơm cu một cái nào.

Thị áp mặt thơm vào má ông chủ. Ông chủ đã cảm nhận được cái hôn của thị, người ông chủ run lên. Và điều kỳ diệu hơn tay ông chủ đã nắm được tay thị.

- Ô, cu nắm được tay chị đấy à? Tuyệt vời quá. Tuyệt vời quá. Thế thì chị thơm cu một cái nữa nào. Sao thế? Sao cu khóc. Nước mắt ướt cả má chị này. Để chị lau nước mắt cho nhé. À, cu cảm động đấy mà. Cu khỏi bệnh nhanh lên rồi về quê chị chơi nhé. Quê chị toàn những người như chị thôi. Nhất mực vì chồng con nhưng cũng biết thương người. Cu khỏi bệnh nhanh lên rồi về quê chị chơi. Tuyệt vời quá. Tuyệt vời quá. (trang 32-33)

Có những nam độc giả sẽ vội vã kết luận sự chung vốn sex kiểu ấy là một loại đạo đức giả. Những nam độc giả này nên về học hỏi lại đàn bà và nên về định nghĩa lại khái niệm đạo đức do đàn ông đẻ ra. Vì đàn bà là thế. Vâng I Am Đàn Bà đây. Hãy tìm hiểu về chúng tôi đi.

I Am Đàn Bà là một chuyện ngắn sâu sắc về cuộc giao hoan giữa các giá trị xác thịt và giá trị tâm hồn, tuy có những đoạn mô tả hơi tục cho những linh hồn và những thân xác mẫn cảm.

Y Ban đã không nhân nhượng ngòi bút khi để cho hai nhân vật nam bị bệnh bất lực trong hai chuyện Tự và I Am Đàn Bà. Nam độc giả với củ giong riềng xìu xìu ển ển sẽ chẳng bao giờ thích một câu chuyện mô tả cảnh người chồng bị bệnh bất lực trong chuyện Tự. Cho nên tuy các cảnh tả những tình tiết về sự rung động của thân xác người đàn bà trong các chuyện sex của Y Ban cực kỳ ẩm ướt, nhưng các nam độc giả sẽ không thoải mái khi thấy tác giả "trừng phạt" họ bằng một sự mô tả cảnh bất lực của đàn ông. Đấy là lý do tại sao chuyện Tự tràn trề sex mà ít được nam độc giả hào hứng bàn đến sau khi Tự ra đời. Trong khi một tác phẩm cũng tràn trề sex như Bóng Đè của Đỗ Hoàng Diệu lại được các nam độc giả ào ạt tìm đọc và say sưa bình luận khắp nơi từ trong nước ra đến hải ngoại

Sự vận động của Y Ban trong các chuyện ngắn như Cái Tý, Gà Ấp Bóng, Cuộc Chiến Tranh Giữa Các Nền Văn Hóa là sự vận động về con người Cọng Sản lý tưởng còn sót lại ở Việt Nam. Những nhân vật như Cái Tý, Cái Thanh, Thị là những nhân vật thuộc giai cấp cùng đinh xã hội Việt Nam. Y Ban có một mối lãng mạn đặc biệt với giai cấp này. Còn cuộc vận động về tình dục đàn bà trong các chuyện I Am Đàn Bà, Tự, Người Đàn Bà Đứng Trước Gương, là cuộc vận động đầy xông xáo muốn đi tìm một cách giải thích mới - có phần nào được gọi là mới tinh chứ không phải mới ộp (mới mình cũ người) - của một cây bút nữ Hà Nội đương đại. Cuộc vận động cần đợi thời gian trả lời. Nhưng với một tài năng văn chương riêng biệt, các chuyện ngắn khai thác tình dục của Y Ban phát tiết được một số giá trị văn chương nào đó, nên chúng là những chuyện ngắn đáng đọc. Những nhà nghiên cứu xã hội và văn học nào muốn tìm hiểu về tinh thần giải phóng phụ nữ của các cây bút nữ hiện nay ở Hà Nội, nhất thiết phải đọc các tác phẩm trên của Y Ban.

Những chuyện khá xốc nổi như thế ở Việt Nam khó có nhà xuất bản nào chịu in ấn. Có lẽ vì vậy mà nhà xuất bản Công An Nhân Dân Hà Nội đã nhảy vào đảm nhận. Rất tiếc cái tên nhà xuất bản Công An Nhân Dân ngoài bìa là điểm đã làm cho quyển sách mất bớt một số duyên ./.

lê thị huệ

1/2007

 

© 2007 gio-o

CUỘC NGHỈ HÈ CỦA MỘT THIẾU NỮ

LÊ  THỊ  HUỆ

CUỘC NGHỈ HÈ
CỦA MỘT THIẾU NỮ

Mùa hè năm ấy, Thu Hiền vừa thi đỗ tú tài một. Để thưởng công lao đèn sách của nàng, thầy mẹ nàng cho nàng đi nghỉ hè xa.

Hiền chọn một thành phố ngoài Trung, Đà Nẵng. Thành phố ấy nàng có đôi chút liên hệ, có gia đình người bác họ hàng. Thành phố cũng còn có biển, những mường tượng về biển luôn mời gọi và vẽ vời một mùa hè tuyệt vời trong trí cô học trò mười bảy. Hơn nữa, hình tượng về một chuyến đi xa về một cuộc nghỉ hè đã là một điều mới lạ và hấp dẫn với Hiền, người thiếu nữ mới lớn chưa một lần xa nhà một mình.

Tuần lễ trước ngày đi, đêm nào trước khi ngủ Hiền cũng thao thức về cuộc nghỉ hè. Nàng nghỉ đến một nơi chốn khác lạ với thành phố nàng đang sống. Nơi ấy, sợi dây liên hệ với gia đình người bác họ như một nhịp cầu nối nhịp nàng với thành phố. Nơi ấy, biển nắng và gió có khác những gì? Lòng người thiếu nữ rộn ràng và bồi hồi. Thỉnh thoảng đứng chải tóc trước hiên lầu nàng vội nhìn về hướng bắc Sài gòn và tưởng tượng một thành phố nào ở cuối mù mịt. Nhưng sự mù mịt của chân trời phía bắc rộng rãi và mênh mông quá khiến nàng chỉ có thể thấy hiện lên một thành phố lờ mờ nghều nghệu xa cách, với những tòa nhà lầu, những ống khói, một thành phố kỹ nghệ hơn là một thành phố ôm ấp những eo biển những bãi dừa mềm mại cho những cuộc du lịch và nghỉ hè. Nàng cũng không quên tưởng tượng và biết đâu ở đấy nàng sẽ gặp một khuôn mặt của mộng tưởng. Mỗi khi nghĩ về điều này Hiền không khỏi bẽn lẽn ngắm mình trong gương, vuốt lại mái tóc, xoa nắn nhẹ làn da thịt.

Sáng thứ bảy ra phi trường Tân Sơn Nhất. Dù cố dằn lòng đến đâu, Hiền cũng rơm rơm nước mắt khi chào mọi người để bước lên phi cơ. Đây là lần đầu tiên Hiền đi xa một mình.

Hiền đến Đà Nẵng vào khoảng ba giờ chiều. Trời hôm ấy không nắng như thường lệ. Đang giữa hè mà trời mưa xối xả, bầu trời xám xịt hung dữ. Những hạt mưa to lớn rơi đồm độp như những hạt mưa rào bất thường ở vỉa phố Sài Gòn. Khi phi cơ gần hạ cánh, Hiền nhìn ra khung cửa sổ nhỏ để cố mong tìm được một cái nhìn tổng quát xuống thành phố. Nhưng nàng chỉ thấy màn trời đục nước mưa, mầu nước xám lạnh lùng gợi nên trong lòng nàng cảm giác lạc lõng bơ vơ. Trời mưa nên khung cảnh đưa đón ở phi trường cũng không nhộn nhịp và huyên náo. Hai người chị họ ra đón nàng. Khi họ tới vồn vã chào đón, Hiền hơi ngờ ngợ. Vì thường ngày nàng chỉ được xem hình. Nàng không tưởng tượng họ có giọng nói lai người địa phương này nhiều như thế. Về đến nhà ga hàng không, một chuyến xích lô nữa đưa nàng về ngôi nhà người bác họ nàng ở một khu trung tâm thành phố. Trời mưa, người phu xích lô kéo tấm vải thô che kín trước mặt nàng. Hiền nhìn qua một lỗ hỏng nhỏ, lớp màn mưa dày đặc, phố xá hiện lên rũ rượi và xa lạ. Những con đường nhòe nhoẹt nước mưa. Những bóng người thu mình bên hè phố. Nàng bỗng thấy nỗi buồn bả vô cớ xâm lấn suốt thân thể. Nỗi buồn vô cớ như cảnh tượng vô cớ được vẻ vời về sự chào đón nàng. Một quang cảnh vui nhộn một tâm tư tràn ngập vui thú. Cảnh tượng ấy lẩn quẩn trong trí nàng tự bao giờ và giờ phút này nàng rầu rầu ngắm nhìn cơn mưa rào xối xả, và sự lạnh lùng của cuộc chào đón đánh vỡ hình bóng tưởng ấy.

Những rung cảm của Hiền không kịp dừng lại ở một góc nào giữa những ngày tháng tràn đầy biến chuyển của một cuộc nghỉ hè. Thuyền, người chị họ bằng tuổi nàng là người hăng hái đưa nàng đi chơi khắp. Với chiếc honda màu lá mạ nhạt, Thuyền chở nàng đi rảo hết những đường những phố những xóm của Đà Nẵng. Biển cũng mờ nhạt bên cạnh bộ mặt nổi bật của Đà Nẵng. Đà Nẵng nắng nóng rực rỡ. Khi nắng lên đến chót đỉnh, đúng ngọ, thành phố ngập lụt nắng nóng, thành phố nở rực rỡ những hoa nắng. Nắng càng lộng lẫy, những con đường tua tủa bóng người và xe cộ càng sinh động. Nắng càng quay cuồng, những khu phố chật nghẹt nhà cửa và thị dân càng bung ra những tiếng động sảng khoái. Nắng ướt mồ hôi. Đúng ngọ, thành phố ướt đẫm mồ hôi người. Hai tuần lễ trôi qua, Hiền đã thấy mình hơi ngây ngất với cái nắng trưa hè nồng nhiệt của thị trấn này.

Một ngày đầu tuần nắng tháng tám, ăn điểm tâm xong, Thuyền nói với Hiền:

- Hôm nay chở Hiền đi Thanh Đức.

Hiền làm quen với khuôn mặt của thị trấn bằng những địa danh của những xóm đạo; Tam tòa, Thanh Bình, Chính Trạch, An Hòa, Phước Tường…Thanh Đức là một xóm đạo di cư. Gia đình Thuyền mộ đạo. Ngày trước, chị Thương, chị của Thuyền là một nữ tu, chị đã giúp xứ ở đấy một năm. Hiền đã đi lễ nhà thờ Thanh Đức một chủ nhật với Thuyền. Lần này Hiền đinh ninh Thuyền rủ nàng đi thâu hụi cho mẹ Thuyền, vì mấy hôm nay Thuyền vẫn chở nàng đi thâu hụi trước khi đi những việc khác.

Nhưng khi đến gần ngả chính vào xóm. Hiền mới vỡ lẽ ra Thuyền đưa Hiền tới một tiệm chụp hình gần đấy. Thuyền dựng chiếc xe gắn máy bên vệ đường xong bảo Hiền:

- Vào chụp hình nghe.

- Ấy, tự nhiên lôi cổ em đi chụp hình. Thuyền lạ nhỉ. Hiền nói.

Thuyền mỉm cười nghịch ngợm. Tiệm chụp hình nhỏ nằm cạnh một tiệm tạp hóa đơn sơ. Phía trước phòng khách, những tấm hình đen trắng đủ kiểu được lồng kính bày lên tường một cách mỹ thuật. Hai tấm ảnh bắt mắt nhất là tấm “ Đường quê” hình một người đàn bà quẩy gánh trên một con đường làng và tấm “ Tu Viện” hình một hành lang và bóng một người nữ tu. Sau quầy ảnh, một người đàn ông tuổi trung niên đang loay hoay xếp những xấp ảnh vào hộc. Dáng người mảnh dẻ, khuôn mặt gầy xương, hàng ria mép già, mái tóc lòa xòa, người đàn ông có những nét cô độc không hòa hợp được với một cửa hiệu thương mại dù đấy là một tiệm nhiếp ảnh.

Thuyền và Hiền lại bên quầy ảnh. Thuyền chào người đàn ông.

- Anh Bảo ạ.

Người đàn ông ngẩng đầu chào “ Chào cô Thuyền.”

- Hôm nay Thuyền dẫn cô em họ từ Sài Gòn ra nghỉ hè đến chụp hình đấy. Thuyền nhanh nhẹn nói.

Hiền mỉm cười chào người đàn ông. Bấy giờ nàng mới chú ý một ống tay áo buông lõng, hơn một nữa cánh tay của người đàn ông đã bị mất.

Thuyền cười nói và hỏi huyên thuyên về nhiều chuyện. Nàng cười nói tỉnh như quen thuộc với sự nghiêm nghị của người đàn ông. Hiền giữ thái độ của một người khách lạ. Hơn nữa nàng thấy thái độ của người đàn ông có điều thích hợp. Sự nghiêm túc lạnh lùng của chàng có chút gì gây xao xuyến cho nàng.

Dù không dự tính, Hiền cũng khó lòng từ chối cách giới thiệu bạn của Thuyền. Hiền theo Bảo vào phòng chụp hình. Khi ngồi vào chiếc ghế dưới ống kính. Hiền lúng túng. Nàng đã ít nói, người đàn ông lại càng ít nói hơn.

- Cô nhìn vào ánh đèn bên góc phải. Mơ mộng một tí.

Giọng chàng bi hài. Nửa đùa nghịch nửa thách đố. Hiền ngạc nhiên với lối đạo diễn chụp hình của người đàn ông. Nàng ngoan ngoãn nghe theo. Khi người đàn ông đứng thu mình sau ống kính. Nàng có cảm tưởng người đàn ông đã nhìn thấy suốt người nàng. Ra về Thuyền cười đùa với Hiền:

- Người hùng cô độc của bọn con gái trường nữ đấy. Lạnh lùng nhưng lôi cuốn. Hiền đồng ý chứ.

Hiền buột miệng nói:

- Em hiểu vì sao bọn con gái trường chị thường lại đấy chụp hình rồi.

Dẫu vô tình đến thế nào, Hiền cũng không thể từ chối rằng hình bóng người đàn ông đã theo gợi sự nhớ nhung cho nàng. Có những khuôn mặt người ta đã gặp một lần hay nhiều lần và có thể quên đi một cách dễ dàng. Cũng có khuôn mặt dù chỉ gặp một lần người ta không thể xóa bỏ ngay được. Nó nằm đấy trong tâm trí và thỉnh thoảng hình tượng lên những cảm tưởng. Bảo có dáng dấp lạnh lùng chống đỡ một phần thân thể bị tàn phá của chàng, điều này gợi lên một thứ tình cảm e dè nào đó trong Hiền. Người thương binh tuy đã cởi bỏ lớp áo chiến trận, nhưng khuôn mặt chàng vẫn còn nét ngang tàng của một người đã xông xáo ở nhiều chiến trường, đã từng sống mạnh. Chàng trang trải tất cả lên giọng nói bi hài của chàng, giọng nói trầm ấm và khôi hài. Tâm hồn người thiếu nữ mới lớn chợt bắt gặp một hình bóng lờ mờ thơ mộng hiện lên. Hình ảnh ấy linh động và mờ tượng, không nhất thiết là một hình bóng nào ngoài cuộc đời. Nhưng ở một lớp mầu sắc nào đấy, chân dung người đàn ông ở cửa tiệm chụp hình như một nét khởi đầu, một âm vang sơ khai của một tấu khúc. Nàng ngỡ ngàng bồi hồi vừa muốn xua đẩy vừa thích thú gặp gỡ.

Hai tuần lễ trôi qua trong chờ đợi. Hiền mong ngày hẹn lấy hình đến nhanh. Hiền thấy mình như đi qua một cơn mộng. Khi hồn nàng mới chớm nở, mới biết mơ tưởng đến một bóng hình, nàng sống giữa giấc mộng. Cơn mộng đi theo nàng suốt đêm ngày tưởng như không rời nàng. Điều này khiến Hiền tự nghĩ không biết có phải bản tính của nàng vốn lãng mạn vậy chăng?

Ngày thứ hai đầu tuần. Buổi sáng mặt trời vừa lên lưng chừng. Nắng cũng vừa hâm nóng thành phố. Hiền đứng hong tóc trong nắng sớm sau hiên lầu. Nhìn những hoa nắng nhấp nhô trên nóc ngói nhà hàng xóm, Hiền nghĩ đến chiếc áo dài hồng lụa nàng sắp mặc, chiếc áo dài nàng may sau ngày thi đỗ còn mới tinh. Hôm nay nàng sẽ mặc ra phố, ánh nắng sẽ làm cho mầu áo nàng thắm nồng hơn.

Thuyền chở Hiền đến nơi đúng lúc Bảo vừa đến tiệm. Chiếc xe xích lô đạp vừa trườn tới. Bảo bước xuống xe, quay lại gặp Thuyền và Hiền cũng vừa mới đến. Bảo chào cả hai rồi mời nàng và Thuyền cùng đi ăn sáng. Thuyền nhanh nhẹn:

- Anh hỏi Hiền, nó được ưu tiên.

Hiền chưa bao giờ phải trả lời mời của một người đàn ông lạ. Bảo nói như đỡ lời:

- Cô Hiền là khách phương xa, thế nào lại chẳng vui vẻ đi.

Buổi ăn sáng làm giảm bớt sự xa lạ giữa Hiền và Bảo. Bảo đối thoại với Thuyền nhiều hơn nhưng Hiền vẫn bắt gặp chàng nhìn ngắm nàng trong mắt chàng. Sự nhìn ngắm của chàng khiến Hiền thấy chút tình cảm vừa chớn nở trong nàng nóng lên rực rỡ từ từ. Bảo nói chuyện với Thuyền như một người lớn thăm hỏi một người nhỏ. Chàng giữ được khoảng cách với một người không thuộc về thế giới mới lớn của Thuyền và Hiền. Chàng giữ được sự bí mật của người lớn, sự bí mật ấy có sức lôi cuốn tâm hồn những thiếu nữ dậy thì như Thuyền và Hiền.

Khi trở lại tiệm Bảo mối sơ giao của Bảo và Hiền đã giảm. Bảo mời nàng lên phòng làm việc của chàng. Thuyền kiếm cớ đi đổ xăng, để Hiền ở lại một mình. Ở lại với Bảo một mình, Hiền mới thấy thường khi có Thuyền, Thuyền vẫn vui vẻ nói thay nàng nhiều điều. Bây giờ không có Thuyền, nàng thấy giữa nàng và Bảo có một khoảng cách.

Bảo trao những tấm hình cho nàng. Chàng ngồi sau chiếc bàn giấy vừa hút thuốc vừa nhìn ngắm Hiền lẽn bẽn và lúng túng.

- Cô Hiền đi nghỉ hè xa một mình, thích không?

- Thích lắm. Hiềm mỉm cười đáp.

- Thích điều gì nhất. Bảo tiếp tục.

Hiền ngập ngừng giây phút, ngẩng nhìn đi nơi khác trả lời chàng:

- Thấy mình tìm được một vài điều mới lạ trong hồn.

Nói xong Hiền thấy mình như tháo gỡ được một gút mắt bên trong. Có thể Bảo sẽ không hiểu được điều mới lạ của nàng là điều gì. Cả chính nàng, Hiền cũng chỉ cảm nhận được lờ mờ.

Một lát sau Bảo nói:

- Bao giờ cô Hiền ăn sinh nhật.

- Dạ em mới mười bảy tháng vừa qua.

Bảo đứng dậy đến bên cây đàn gỗ treo trên góc tường, khẩy nhẹ vào những dây đàn. Chàng giở giọng nói bi hài cũ:

- Nếu tôi không mất cánh tay này ở chiến trường. Tôi sẽ có dịp hát một bài tặng sinh nhật cô mười bảy.

Chàng mỉm cười mà giọng chàng lanh lảnh. Hiền nghe chút rờn rợn lạnh chạy buốt trong lồng ngực. Nàng không muốn thấy chàng được hình tượng vội. Nàng muốn chàng im lặng, để chàng còn giữ được sự bí mật đối với nàng, để nỗi mơ mộng của nàng còn được ấp ủ.

Thuyền trở lại. Nhịp chân nhảy nhót của Thuyền ở cầu thang khiến câu chuyện của hai người bị cắt đứt. Khi Bảo tiễn nàng và Thuyền ra về. Hiền chờ đợi Bảo một lời mời hay một hẹn hò. Nhưng tuyệt nhiên Bảo không nói điều gì hơn. Chàng giữ vẻ lạnh lùng cổ hữu. Hiền bước ra cửa tiệm nghe bước chân mình nhẹ tênh và thấy tà áo dài hồng của nàng sáng rực lên giữa cái nắng nồng nhiệt của thành phố đúng ngọ.

Một tuần lễ trước khi về lại Sài Gòn, Hiền kiếm dịp để đi ngang tiệm chụp hình của Bảo. Nàng thu xếp thật khéo léo để Thuyền để nàng ra phố một mình. Hiền xuống xe đầu đường Độc Lập rồi đi bộ lại. Hiền không mong gì gặp lại Bảo. Nàng mong nếu đi qua gặp Bảo đang ngồi ở quầy ảnh, nàng sẽ chỉ mỉm cười chào giã biệt chàng. Kể từ lần gặp gỡ thứ hai ở cửa tiệm Bảo, Hiền không gặp lại chàng lần nào nữa. Thỉnh thoảng nàng cũng mong bỗng nhiên Bảo bất ngờ đến kiếm nàng, hay chàng sẽ hẹn nàng ở một quán nước nào đấy. Tâm hồn của nàng như bài thơ tràn đầy mộng tình. Và tuy không gặp chàng, tuy buồn bã nhưng Hiền không khao khát tiến xa và phiêu lưu hơn là những gì nàng đã tìm thấy. Hình ảnh Bảo vẫn chỉ là sự mở đầu của một bức tranh sơ khai. Khuôn mặt chàng lạnh lùng nghiêm túc là những đường nét lễ nghi cơ bản. Cánh tay chia lìa của chàng mời gọi một thứ tình cảm đam mê bất khả phân ly trong tâm hồn bất cứ người nữ nào là những mầu sắc nóng gợi cảm. Chân dung ấy chỉ lờ mờ để cho Hiền cảm nhận rằng nàng tưởng là nàng lưu giữ chàng nhưng thật ra nàng không lưu giữ chàng.

Hiền đi qua cửa hiệu. Nàng liếc nhìn vào, không có người đàn ông ngồi đấy. Nàng đi vòng trở lại, bước qua và đi luôn. Thôi thế cũng là một cách giã biệt, Hiền thầm nghĩ. Nàng lầm lũi đi về phố chợ. Nắng chiều vẫn còn hâm hấp thành phố. Mặt và lưng nàng ướt đẫm mồ hôi. Hiền trông bước nhanh đến chợ để uống một ly nước mía lớn. Đi qua rạp chiếu bóng Hiền chợt nghe tiếng người gọi ngược lại.

- Thu Hiền.

Hiền quay lại. Bảo từ rạp chiếu bóng bước ra. Hiền ngạc nhiên chào người đàn ông.

- Chào anh Bảo.

- Hiền đi đâu đấy. Bảo hỏi.

- Dạ…đi chơi. Hiền lúng túng trả lời.

Bảo giữ nàng lại ở một quán nước bên đường. Hiền bước theo chàng. Buổi chiều sắp hết. Những quán chợ sắp đóng cửa. Hiền thấy nàng nên từ chối để đi mua sắm. Nhưng nàng đã không làm điều ấy. Ngay cả một lời giã biệt sắp sẵn trong đầu, khi gặp người đàn ông, nàng cũng không nói. Cho đến khi Bảo hỏi nàng:

- Khi nào cô Hiền về lại Sài Gòn.

- Dạ một tuần lễ nữa. Hiền đáp.

Ngọn gió chiều ở đâu lại, phất phơ cái tay áo buông thõng của Bảo. Bấy giờ Hiền mới nhận ra Bảo mất gần hết cánh tay phải.

Bảo mở lại giọng nói trầm ấm bi hài, giọng nói mà Hiền biết nó đã giúp chàng xua tan đi được nhiều ám ảnh phủ trùm chung quanh chàng:

- Một tuần lễ nữa Hiền không còn ở đây. Cô không phiền đi dạo một vòng chứ.

Bảo đưa nàng ra hàng ghế dọc theo cầu đá sông Hàn. Buổi chiều gió sông thổi về đuổi bớt cơn sốt còn vương vấn thành phố. Những chiếc ghế dọc theo cầu đá tấp nập bóng người. Bảo kéo ghế ngồi sát lại bên nàng. Không hiểu sao cử chỉ ấy gợi nên cảm giác không thoải mái trong Hiền. Nàng chỉ muốn chàng ngồi xa một khoảng để thỉnh thoảng nàng có thể nhìn chàng tự nhiên. Những mẩu chuyện bâng quơ đi suốt cuộc nói chuyện của hai người. Cho đến hết buổi đi dạo, Hiền không biết thêm gì hơn về Bảo, vì sao chàng mất một cánh tay.

Khi trời đã đen thẩm. Buổi tối đã phủ hết mặt sông. Những tòa nhà viền mặt nước đã thắp sáng. Bên kia thành phố, An Hải sáng lấp lánh như những viên ngọc đêm. Bóng tối mời gọi. Bảo nắm lấy bàn tay Hiền đang thu dưới vạt áo dài.

- Hiền muốn về chưa.

Hiền nghe những cảm giác của thân thể chạy suốt người. Hiền để nắm tay nằm yên lặng trong bàn tay xương xẩu của Bảo. Cùng lúc, nàng muốn chàng thả tay nàng ra. Nàng muốn chàng tránh xúc phạm đến niềm mong đợi của nàng. Bảo ngắm nàng rất lâu. Chàng nói:

- Tại sao em khóc.

Hiền im lặng. Lần đầu tiên chàng đổi cách xưng hô. Hiền thu hết một nụ cười lên môi, nhìn thẳng vào mắt chàng. Đây là lần đầu tiên nàng nhìn chàng trong một khoảng cách gần gũi nhất. Qua màn nước mắt ràn rụa Hiền nhìn lên và thấy khuôn mặt chàng bỗng tầm thường như bao nhiêu khuôn mặt những người đàn ông mà nàng đã nhìn thấy.

Trên đường về. Bảo hút thuốc liên miên. Hiền im lặng thin thít. Đoạn đường chỉ dài mười lăm phút. Đến gần trước nhà nàng, Bảo dừng xe lại xa một quãng. Chàng định nói điều gì đó. Nhưng Hiền vùng ra nói nhỏ.

- Thôi anh.

Và như không chuẩn bị, nàng bước xuống xe đi nhanh về nhà. Nàng đi nhanh như sợ Bảo sẽ bắt kịp nàng. Nhưng người đàn ông không đuổi bắt nàng. Chàng ngồi yên trên xe, nhìn theo dáng người thiếu nữ nhỏ bé cho đến khi bóng nàng mất hút ở đầu ngõ.

Đêm cuối cùng lưu lại thị trấn. Hiền rũ Thuyền ra cầu đá cũ, nơi nàng và Bảo đã gặp nhau. Thuyền rộn ràng trò chuyện như muốn giữ cho Hiền buổi tối cuối cùng một kỷ niệm đẹp. Vô tình Thuyền nói “ Mày nhớ giữ luôn ngọn gió đêm nay cạnh cái nắng nồng nhiệt của thị trấn”. Dọc cầu đá, những chiếc dù che nắng ban ngày được mắc thêm những ngọn đèn điện. Những xe nước sinh tố và những hàng chè cháo quây quần khách hóng gió. Gió mát từ mặt nước thổi lên như xóa tan chút cảm giác oi bức của cái nóng ban ngày còn đọng lại trong lòng kẻ du khách nào khó tính nhất. Đêm lấp lánh những vị sao trời và những ánh điện bên kia quận lỵ An Hải. Một vài hải thuyền sáng như những tòa buynh đinh di chuyển trên mặt nước. Lẫn trong vùng khí thoắt sáng ấy, những chiếc ghe thuyền nhỏ của ngư dân cũng âm thầm chạy lui ngược trên ngọn nước. Biển bình lặng ngắm nhìn màn đêm vây bọc một góc của thị trấn. Cảnh đêm. Chính nhờ sự mờ ảo và phủ trùm của bóng tối, đêm vẫn còn giữ được nỗi mơ mộng. Hiền lắng chìm trong quang cảnh tuyệt diệu đang vây quanh nàng. Nàng đã bớt hồi hộp và rạo rực. Nàng nhớ lại ngày mới đến thị trấn này một cơn mưa rào xối xã cũng đủ làm nàng xao xuyến. Nhưng hôm nay nàng không còn xa lạ với cái nắng nồng nhiệt của thành phố cũng như giờ phút này nàng đang ôm giữ được bức tranh đêm này một cách bình lặng hơn. Hình như thành phố này đã bớt mới lạ đối với nàng. Nàng ngẩng nhìn một vì sao lấp lánh trong màn đêm “ Anh Bảo. Nếu anh đã đừng quá cuồng bạo khi hôn em, ôm em.”

Nàng ngẩng nhìn một vì sao lấp lánh trong màn đêm “ Anh Bảo. Nếu anh đã đừng quá cuồng bạo khi hôn em, ôm em.”

1981

Lê Thị Huệ

(trích bán nguyệt sang Đất Mới, Seattle, 1981, do nhà văn Mai Thảo chủ biên)

(đây là một trong những chuyện đầu tay tôi viết và đã lần đầu tiên gửi đến nhà văn Mai Thảo khi ông vừa từ Mã Lai sang tị nạn ở thành phố Đông Bắc Hoa Kỳ, Seattle, nhận công việc chủ bút cho tờ Đất Mới. Chuyện ngắn đã gây cho ông sự nhắc đến chi tiết trong bài giới thiệu ở đây. Cho đến giờ này tôi vẫn không hiểu tại sao một chuyện ngắn cực kỳ đơn giản cả ngôn từ cho đến bố cục - một cố ý có mưu mẹo có tính toán lúc khởi sự muốn đi vào con đường viết - ở vào thời điểm ấy của đời tôi - lại gây nên một ấn tượng như thế với nhà văn Mai Thảo. Sau này khỏang năm 1987 trong một lần lái xe chở Mai Thảo đi San Francisco, đưa ông lên quán rượu cao nhất khách sạn lừng lẫy Hyatt Hotel, nơi tôi đã mua tặng ông những ly rượu vùng Napa California và ngồi với ông nhìn qua vòm kính trong suốt, nóc nhà quay chầm chậm để có thể thấy được một vòng quanh thành phố San Fran và biển vịnh Golden Gate, tôi đã hỏi ông tại sao vậy. Mai Thảo đã gầm gừ, lườm lườm, nhìn tôi. Không nói điều chi . lth. tháng 5/2009)

© gio-o com 2009

-------

Nguyễn Thị Hải Hà viết:

Khi nhà văn Mai Thảo chọn đăng truyện ngắn Một Cuộc Nghỉ Hè ông đã đề nghị cắt bỏ vài chỗ. “Truyện ngắn thuật một chuyến đi nghỉ mát tại Đà Nẵng[19] mùa hè trong đó có tả việc ái ân của một người đàn ông và một người đàn bà. Đoạn tả đó rất dữ dội… Tôi đã mất công viết thư xin phép để tác giả cho cắt bỏ 3 câu trong đoản thiên của bà và mặc dù chúng tôi cũng công nhận là truyện hay, bởi vì độc giả của chúng tôi còn có trẻ con trong các gia đình Việt… nếu cứ để nguyên e không tốt.”[20] Nhà văn Lê thị Huệ phản đối mạnh mẽ và truyện được giữ y nguyên bản chính. Tôi đọc đi đọc lại truyện ngắn này và không tìm thấy chỗ nào “tả việc ái ân của một người đàn ông và một người đàn bà” và tôi cũng không tìm thấy “đoạn tả đó rất dữ dội” đến độ cần phải cắt bỏ để thích hợp với người đọc còn quá trẻ. Trong toàn truyện ngắn chỉ có hai câu: “Bảo nắm lấy bàn tay Hiền đang thu dưới vạt áo dài.” và “Anh Bảo. Nếu anh đã đừng quá cuồng bạo khi hôn em, ôm em.” là nói lên thái độ chủ động của Bảo trong việc chinh phục Hiền, nhân vật nữ trong truyện. Nắm lấy bàn tay giấu dưới vạt áo là một hành động bạo gan đối với một thiếu nữ mười bảy tuổi, nhưng không thể nói là một hành động xâm phạm người thiếu nữ, ngoại trừ khi nhân vật Bảo đụng chạm vào những vùng da thịt khác mà tác giả không viết ra (để người đọc ngầm hiều). Câu cuối cùng, the punch line, cho độc giả biết là Bảo đã ôm và hôn người thiếu nữ một cách cuồng bạo. Nếu cắt câu này thì giết linh hồn của truyện.

Trong truyện này, tác giả Lê thị Huệ đã vẽ ra một biên giới về cách bày tỏ tình cảm của hai nhân vật. Với Hiền, ôm và hôn một cách cuồng bạo, là hành động xâm phạm. Với Bảo, người đàn ông phải chủ động trong vai trò chinh phục, muốn hôn thì phải ôm. Cái hôn say đắm của người này có thể bị người kia cho là cuồng bạo. Lê Thị Huệ viết truyện ngắn này vào đầu thập niên tám mươi với bối cảnh Đà Nẵng đầu thập niên bảy mươi. Hai nhân vật Bảo và Hiền sống trong nền văn hóa phụ hệ; và tôi, một độc giả, tự hỏi tác giả có lồng ý thức nữ quyền vào nhân vật của mình hay không? Tại sao nhà văn Mai Thảo nhìn thấy đoạn tả rất dữ dội mà tôi không nhìn thấy? Nhân vật Hiền luôn ở thế thụ động. “Hiền thấy nàng nên từ chối để đi mua sắm. Nhưng nàng đã không làm điều ấy. Ngay cả một lời giã biệt sắp sẵn trong đầu, khi gặp người đàn ông, nàng cũng không nói.” Hiền dấu bàn tay dưới vạt áo dài. “Hiền nghe những cảm giác của thân thể chạy suốt người. Hiền để nắm tay nằm yên lặng trong bàn tay xương xẩu của Bảo. Cùng lúc, nàng muốn chàng thả tay nàng ra. Nàng muốn chàng tránh xúc phạm đến niềm mong đợi của nàng.” Rất có thể tác giả muốn miêu tả sự kháng cự của Hiền đối với thái độ kẻ cả của Bảo; nhưng tôi (ở cương vị độc giả) chỉ nhìn thấy Hiền có nét ngoan hiền của cô gái Việt Nam mười bảy tuổi, muốn được nâng niu, bày tỏ thái độ không chấp nhận cái hôn cuồng bạo của Bảo bằng những giọt nước mắt. Tôi “diễn dịch,” khi nhà văn cấu tạo nhân vật Hiền, cử chỉ ngoan hiền (dù trong tâm lý có phần nào phản kháng), thái độ thụ động, bày tỏ sự bất đồng thuận bằng nước mắt, đúng với khuôn mẫu cô gái nhà lành Việt Nam đó là do ảnh hưởng văn hóa phụ hệ từ vô thức. Có lẽ nhà văn Mai Thảo nhìn thấy thái độ nổi loạn ngầm của cô thiếu nữ, dám chống đối một cách tỏ tình rất “alpha male,” nên ông bảo đó là cuộc ái ân dữ dội? (Ông qua đời rồi nên chẳng còn có thể trả lời câu hỏi của tôi). Và tôi, một độc giả sống lâu năm ở Hoa Kỳ, tuy được tiếp cận tư tưởng nữ quyền, có quan sát sự sáng tạo của Lê thị Huệ bằng cái thành kiến về văn hóa phụ hệ (cái văn hóa mà tôi đã được nuôi dưỡng trong đó khi còn ở Việt Nam) hay không? Đó là những câu tự hỏi tôi chưa hoàn toàn có những câu trả lời xác định nhưng là cơ hội dành cho những bước tìm hiểu khác trong tương lai.

TIẾNG DỖI HỜN CỦA THÂN XÁC kỳ 1

 lê  thị  huệ

  

TIẾNG DỖI HỜN

CỦA THÂN XÁC

 

 kỳ 1

Nắng đưa hàng cây về trời     

Những hàng cây vắng mặt trong thành phố

Đổ xuống bóng tối quanh chung

Cuốn lấy nhớp nhúa tôi

Không một ngọn gió mùa.

Tôi ẩn mình trong thành phố

Buốt giá những ngón chân

Lỏng

 

Nắng chói ngợp bức tường loang xanh bên căn nhà kế tay trái. Nắng nổ đom đóm trên diện tích mặt đen sì vách tường nứt nẻ của nhà phía bên tay phải. Cửa sổ án ngữ trước mặt thì có những thanh sắt chắn ngang dọc tầm mắt nhìn ra ngoài thành phố Sài Gòn đương trưa.

 

Giấc ngọ ngày tháng bảy như một khúc nam châm lửa lụi xuống Saigòn. Nắng rốc hết nước trên khuôn mặt những thị dân thành phố. Nắng bôi đen ma rốc cốc cô nhan sắc những thiếu nữ phóng xe gắn máy chạy cuồng nhiệt trên Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Văn Tần, Lê Lợi, Tự Do ... Nắng làm cho những đường phố ngại chân đi. Nắng thiêu hết nhiệt tình của khoe áo quần tươi đẹp.

 

Nắng nhốt nó trong nhà đã ba ngày từ khi nó trở lại thành phố sau hơn hai mươi năm xa cách.

 

Ngủ. Giờ này cả nhà lăn quay lăn kềnh ra ngủ trưa. Cái xứ gì mà ngủ lắm thế mà không ngủ gì cả. Ngủ trưa ngủ đêm mà ngủ cũng chả được bao nhiêu. Nóng qúa. Cả nhà chỉ có 2 cái máy quạt nhỏ nhít. Mà ở bên ngoài thì như cái lò đúc nướng bánh tráng. Nắng trơ dại hai con ngươi.

 

Những người trong nhà đang chia nhau căn lầu ba trong một con hẻm ngay trung tâm thành phố. Mọi người đang đánh một giấc ngủ trưa. Còn nó thì không có khái niệm ngủ trưa. Hai mươi năm trôi qua nó không bao giờ biết thế nào là một giấc ngủ trưa. Nó chỉ biết rất nhiều lần nó thiếu những giấc ngủ nửa đêm về sáng. Những múi giờ thay đổi làm cho nó vật vờ ngủ tùm lum mà vẫn thấy mình chưa ngủ đủ.

 

Nó nằm trên cái nệm mới mua về cho nó và con gái. Bé May đang phè bụng ra ngủ một giấc sau khi bắt mẹ xoa lưng mỏi tay.

 

Cái quạt máy mở tối đa mà vẫn không đủ gió. Ngó thì không biết ngó đi đâu và ngó cái gì. Sách thì cũng không có mà đọc. Báo thì hai ba tờ mà liếc qua liếc lại thì hết chữ để đọc. Nhạc không. Truyền hình cả nước xế trưa chỉ bắt được một đài phát tuyến mà lại đang giảng toán điện tử.

 

Lan Hương đứng dậy rị mọ và mon men đi xuống cầu thang. Mới hay nãy giờ nó cởi trần khúc trên chỉ mặc một cái top hở rốn và dưới chỉ mặc cái quần xì. Nó đứng lên phải kiếm cái quần lụa dài mặc vào cho giống mọi người.

 

Mon men. Ở trong ngôi nhà của những người ruột thịt nó đang mon men mòn mèn.

 

Đụng ngay một người đang ngồi ở cửa sổ lầu hai. Một người đàn bà ương con gái. Thân xác tròn tru. Tóc tém rối bù. Người không ngước mắt lên cũng không cúi xuống mà chỉ ngó ngang ngang vào cái mép chăn cũ sì. Người đang lần qua lần lại và mỉm cười một mình trong bóng tối.

 

Đó là chị Hai của nó.

 

- Chị Quỳnh không ngủ trưa. Nó dừng lại và nói với chị.

 

Chị Quỳnh Trâm không trả lời nó. Tiếp tục lần mép chăn.

 

Lan Hương xuống lầu một. Kiếm một ly nước lạnh uống xong. Nghe tiếng leng keng mở cửa chính. Nó nhìn ra thấy chị thứ Năm của nó vừa về.

 

- Lan không ngủ trưa.  Hoa Soan nhìn nó và nói.

 

- Em chưa quen với giờ giấc. Nó nói. Cũng muốn chợp mắt mà chưa quen với khí hậu nên hơi khó ngủ.

Hoa Soan đi thay một bộ đồ phin xanh biển mỏng ngoằn ngoèo dây hoa tím thấy hết mọi cơ sở bình nguyên bên trong. Chị Hoa Soan của nó ngồi xuống cạnh tủ lạnh, lôi ra trong túi nào là nhãn, xoài, mít và vô số các thứ trái cây cho vào tủ lạnh.

 

- Ở bển có qủa na không Lan. Hoa Soan hỏi.

 

- Na là trái gì đâu?  Nó nói.

 

- Chời. Chị nó la lên. Không nhớ qủa na là quả gì hả.

 

Hoa Soan xoè ra những qủa na màu ngọc lốm đốm những mảng da đen cho nó xem. Chị lấy con dao cắt một mớ trái cây để lên đĩa sứ xanh và bảo nó "Em ăn đi. Ăn đi"

 

Nó ngồi xuống và cầm một múi mít vàng rực rỡ đưa lên miệng.

 

- Anh Thiều nói em giống chị. Soan nheo nhéo giọng ngược lên óc.

 

- Anh Thiều là ai . Nó nói.

 

- Ảnh nói em giống chị làm chị mắc cười quá. Hoa Soan vừa nói vừa cười khúc khích đưa hàm răng hơi đùng đục của cư dân một thành phố có rất nhiều người thiếu can xi cho nên răng không được khoẻ. Nó biết điều này vì lúc mang thai bé May, nghe bác sĩ bên Mỹ giảng cho một tăng là nó cần phải uống thêm can xi như thế nào.  Nếu thiếu can xi thì hậu quả răng của cả con lẫn mẹ sẽ ra màu đùng đục như màu da trâu.

 

Lan Hương nói:

 

- Anh gì tối hôm qua đến đây thăm chị đó hả.

 

- Học trò của ba đó. Hoa Soan nói, làm nhạc hay lắm đó. Cũng nổi tiếng lắm đó. Đệ tử ruột của ba đó. Ảnh nổi tiếng với bài Lý Con Vân. Hồi đó ảnh viết bài trên báo Tuổi Thanh Niên khen ba là nhà thơ cách mạng số một của thời Cọng. Bài báo được nhiều người khen hay. Ba thích lắm, nhận ảnh làm đệ tử ruột liền.

 

- Vậy sao. Nó nói. Mới nói chuyện với em có chút xíu sao biết em giống ai.

 

- Cái ông đó mắt quáng gà hay sao. Chớ em nước da trắng chị nước da đen. Em tóc mềm chị tóc cứng. Đứa giống má đứa giống ba.

 

- Ủa tóc má mềm lắm hả. Nó nói.

 

Soan đưa tay lên vuốt tóc Lan từ gốc đến ngọn. Vuốt đi rồi vuốt lại dăm bảy lượt. Soan luồn những ngón tay vào trong tóc Lan lơi ra từng mảng một cách thân ái. Hình như chỉ có má và chị em gái mới hay chơi cái màn vuốt tóc này. Mấy chục năm rồi nó mới có người vuốt tóc cho nó kiểu này.

 

- Ừ tóc má giống Lan. Soan nói. Trong nhà này chỉ có tóc chị Quỳnh với tóc Lan mềm giống tóc má. Tóc mềm sợi nhỏ. Còn tóc chị với thằng Hiếu giống tóc ba. Khô mà sợi to. Cứng ngắc hà.

 

Nó khám phá ra trong nhà này mọi người gọi tên nhau lung tung. Thường cắt cụt cái tên mỹ miều của nhau. Ví dụ Qùynh Trâm thì gọi thành Quỳnh, Hoa Soan thì thành Soan, tên nó Lan Hương thì thành Lan. Ồ thế là nó đã mang theo điều bí mật này sang Mỹ mà nó không biết. Trong giấy tờ nó là Nguyễn Thế Lan Hương, nó kêu người ta gọi nó là Lan Nguyên ở Mỹ.

 

Nó cười và nói:

 

- Ở bên Mỹ bạn em nó xịt cả đống keo cho cứng và khô tóc lên. Vậy nó mới kêu là làm đẹp đó chị.

 

- Ngộ qúa ha. Hoa Soan nói.

 

Nó im lặng nhìn đôi bàn tay gầy nhẹ nhàng của chị thoăn thoắt lượn qua lượn lại trên đĩa trái cây vàng mít, nâu sa bô chê, và xanh những lát xoài nõn nịu. Bốn ngón tay chị có bốn chiếc nhẫn vàng mỏng.

 

- Ở bên đó em cũng ưa mang cả đống nhẫn giống chị. Nó nói.

 

- Ờ. Tụi mình giống má. Hôm qua chị thấy cái nhẫn xâu lại thành chùm của Lan ở bên mang về. Cũng giông giống cái của chị.

 

- Thì cái đó em đi mua ở tiệm Việt Nam mà.

 

- Ủa tiệm vàng bên đó cũng làm kiểu Việt Nam nữa hả.

 

- Má cũng thích nữ trang hả chị.

 

- Khỏi nói. Hồi mà mất. Má dặn chị Hai đưa ống nữ trang ra phát cho mỗi đứa một ít. Có phần của Út nữa. Bị hồi đó thằng Hiếu nó lấy nó bán. Chớ không giờ chị chỉ cho em xem. Má cho em một cái mặt ngọc với một cái nhẫn cà rá chớ ít sao. Má nói để khi nào em lấy chồng thì tìm cách trao lại cho em.

 

Nó vừa khám phá ra nó còn có thêm một cái tên nữa, tên "Út".

 

- Lúc má mất chị Quỳnh còn tỉnh trí hả chị. Nó nói.

 

- Ừ. Chị Quỳnh mới bị mất trí từ hồi mà em gửi thư.

 

- Là từ mười năm nay.

 

- Hình như vậy.

 

Chị đứng lên và ra cái bệ nước rửa tay.

 

Phựt.

 

Cả nhà tối om.

 

- Mất điện. Có tiếng người trên lầu đi xuống và nói.

 

Một thanh niên tóc tai bờm xờm. Mình gầy đét dẹp. Đi chân trần. Cao 1m7. Mặc cái quần đùi vải sồ đỏ choét. Bước xoèn xoẹt xuống cầu thang và cười to:

 

- Mất điện. Hi hi hi. Mất điện rồi. Đã quá ta. Đã quá ta. Mấy bà nào ế chồng hổng thấy chồng. Hi hi hi.

 

Đấy là Hiếu.

 

Hiếu ở trần vừa ngủ dậy. Hiếu đến ngồi ở cái bàn ăn đối diện với Lan Hương, tức là nó.

 

Hiếu hút điếu thuốc thả khói bay mù mịt vào mặt nó.

 

- Chiều nay có cái gì ăn. Hiếu vỗ một cái bạch lên bàn ăn và nói.

 

Chị Năm, tức là chị Hoa Soan, vừa múc nước dội sạch một khúc sân vừa nói:

 

- Hỏi chị Tư sao hỏi tao mày.

 

- Thì bà cũng ở trong nhà này vậy.

 

Một khúc im lặng gầm gầm gừ gừ. Nắng thông từ lỗ mặt trời chiếu xuống nhà bếp. Nhà nó cũng hay hay. Bịt bùng trước. Bịt bùng sau. Ba ngõ bịt bùng. Chỉ trừ cái cửa ra vào đằng trước. Thế nhưng lại ngay nhà bếp có cái lỗ trời nắng chiếu chan hoà xuống khoảng xi măng.

 

Nó đứng lên mở tủ lạnh kiếm chai nước lọc.

 

- Cho ít tiền đi đổ xăng coi. Hiếu nói.

 

Nghe tiếng hát bên nhà hàng xóm giọng con nít nam vẳng sang: "Bao nhiêu em bé thơ không cửa nhà…"

 

Hiếu cũng ư ử hát theo cho hết bài hát.

 

Hát xong Hiếu lại ngồi ngay trước mặt Hoa Soan và Hương Lan xòe bàn tay nám và đầy móng đen ra.

 

- Chị Tư đâu cho ít tiền đi đổ xăng coi. Hiếu nói.

 

- Chị đi rồi. Mới đưa mày hôm qua mà. Hoa Soan nói.

 

- Hôm qua tui bị hư lốp tui sửa lốp xe hết rồi.

 

Lan Hương đứng dậy và bước về hướng cầu thang. Đi lên lầu.

 

Hiếu đứng lên đi theo Lan Hương và nói sau lưng:

 

- Út có tiền cho anh mượn đỡ ít đi đổ xăng. Em muốn đi đâu anh chở đi.

 

Lan Hương quay lại và nói:

 

- Anh cần bao nhiêu.

 

Chị Năm xen vào.

 

- Ơi. Đừng em. Đừng cho nó tiền. Út mà nghe lời cái thằng đó là bán nhà mà nuôi nó không lại. Suốt ngày nó mở miệng ra là xin tiền xin tiền.

 

Khi Lan Hương mang ít tiền lẻ xuống cho Hiếu. Hoa Soan kéo nó vào một góc và nói: "Em đừng có nghe lời cái thằng Hiếu mà cho nó tiền. Nó theo nó xin hoài cho mà xem. Nó xài tiền không biết bao nhiêu mà đủ"

 

 

*****

 

 

Hai tuần trước khi rời Cali, Michele và nó đi thể dục ở cái gym Exclusive vào buổi trưa trong giờ ăn. Con nhỏ còn mừng dùm cho nó và hỏi:

 

- Mày rời Việt Nam lúc mày mấy tuổi hả Lan, Michelle hỏi.

 

- 10.

 

- Bây giờ mày mấy tuổi.

 

- 30.

 

- Tốt cho mày. Tao ước tao có một chỗ để trở về như mày. Michelle nói.

 

- Tao không biết, Lan Hương nói. Nửa muốn nửa không. Có khi tao muốn cắt bỏ luôn qúa khứ. Tao muốn ở lại Mỹ đời đời. Tao muốn quên luôn Việt Nam. Nhưng đôi khi tao cũng có nhu cầu tìm lại nơi đã đưa tao vào đời sống này. Tao muốn gặp ba má và anh chị em của tao. Nhưng tao sợ khi về lại Việt Nam tao đã thành một kẻ xa lạ. Lúc ra đi tao còn nhỏ. Tao không biết nhiều. Nhưng tao ghét mấy cái chính phủ tạo ra chiến tranh để người ta phải xa lìa những nơi thân yêu. Tao ghét mấy chính phủ đánh nhau vì những quyền lợi gì mà để bọn người như tao bị bứt ra khỏi cái gì đó hình như gọi là quê hương. Nhưng ôi, tao có biết quê hương là cái gì. Tao nói đại nó là quê hương. Chứ tao có biết quê hương là cái gì đâu. Tao cũng hơi hồi hộp khi nghĩ đến ngày về gặp lại gia đình. Nhưng có khi tao chán qúa. Tao cũng chẳng tha thiết bất cứ điều gì. Michelle, thực sự là tao không biết tao muốn gì. Vì tao đã muốn qúa nhiều thứ mà tao có được đâu. Tao muốn yên ổn với một chồng. Mà rồi tao cứ ngủ với nhiều thằng khùng khác. Tao với mày giống nhau. Ôi Michelle, hai đứa mình giống nhau.

 

- Lan.  Bạn Mỹ Đen Michelle thân mến của nó nói. Ít ra là mày có một chỗ thân yêu nào đó của tuổi nhỏ để thương nhớ. Người ta nói tuổi nhỏ là tuổi thần tiên. Còn tao, tao nghĩ đến cái thời tuổi nhỏ của tao mà tao muốn mửa. Mày có thể tưởng tượng không. Má tao nhốt tao và thằng em tao trong một cái trailer để bà đi chơi với những bạn trai của bả. Tụi tao ở trong đó suốt một ngày một đêm không có thức ăn đói gần chết. Đói quá tao biểu thằng Brian Đẹp Trai với tao hai đứa bắc ghế leo qua cửa sổ, nhảy ra ngoài đi kiếm cái gì ăn. Bọn tao phải đi bộ gần một mile kiếm ra nhà cousin để xin thức ăn. Tởm. Tao nghĩ đến má tao mà tao tởm. Má mày theo lời mày kể là bà tiên dịu hiền thương mày nhất trần đời. Mày nên về thăm xứ sở cũ của mày. Là cái chỗ mày sinh ra và má mày đã chết ở đó. Nếu tao có một bà má như má mày tao sẽ về thăm mộ của bả. Mua hoa hồng cắm lên.

 

- Sao ba mày không nuôi tụi mày.

 

- Ba thằng Brian Đẹp Trai em tao thì đỡ hơn. Ba nó gửi tiền cho má tao nuôi thằng Brian. Nhưng bả lấy tiền xài drugs với bồ của bả hết. Tao ghét bả dễ sợ. Còn ba tao hả. Ổng là thứ nát bét rượu, đứng ngửa tay xin tiền đâu đó ở Memphis.

 

- Michelle, nó nói, nhưng nếu má tao là bà tiên thì ông ba tao cũng tệ. Má tao nuôi ổng, nuôi mấy chị em tao. Vậy mà ba tao đi lấy nhiều người đàn bà khác. Thế rồi bả là người không được ai nhắc đến. Khi người ta nói về ổng người ta ca ngợi mối tình của ổng với một bà ca sĩ nổi tiếng kia. Ai cũng ngợi ca một mối tình đã để lại trong thơ ông những bài thơ nổi tiếng. Tao ghét ổng dễ sợ.

 

- Sao mày biết.

 

- Tao đọc báo. Ba tao là một thi sĩ nổi tiếng ở Việt Nam.

 

- Thôi. Tao tưởng chỉ có mình tao phàn nàn my dady thế này my dady thế nọ. Này Lan. Để tao hỏi mày cái này. Mày nghĩ là tao nên tiếp tục gặp tên luật sư đó không. Thằng cha xạo với tao là thằng cha được nhiều con gái theo. Coi đi, he lùn tịt, tóc không có. He phải đắp phấn lên mấy cái chân tóc cấy. Tóc vẫn không có. Vậy mà he cứ nói với tao là he có nhiều con gái theo.

 

- Nhưng còn Michael thì sao.

 

- Michael. Oh Michael. Oh Michael.

 

- Mày thương Michael quá hả.

 

- Hắn hỏi tao sinh nhật tao muốn gì.

 

- Mày nói muốn cái lockset, đúng không. Tao biết mày như thế.

 

- Dĩ nhiên rồi. Nhưng mày biết Michael nói gì không. Hắn nói là hắn không bao giờ mua nữ trang cho đàn bà. Điều đó có nghĩa là gì hả Lan.

 

- Chắc là hắn sợ mày hiểu lầm.

 

- Nghĩa là gì tao không hiểu.

 

- Michael sợ mày xem như đó là một lời hứa là hắn tặng mày nữ trang thì có nghĩa là hắn commit một chuyện gì đó nghiêm chỉnh mà hắn thì chưa muốn vậy.

 

- Đúng rồi. Mày giỏi qúa Lan. Mày thiệt là thông minh. Hèn gì tụi con gái Á Châu tụi bay đang lên giá. Ai cũng muốn bồ một đứa con gái Á. Ngay cả thằng em tao cũng đang bồ với một con Việt Nam.

 

- Michelle. Mày đẹp.

 

- Tao không thông minh được như mày Lan. Mày biết cách giữ đàn ông. Tao không biết cách giữ đàn ông. Nhưng mà đừng bỏ Song. Anh là người chồng tốt.

 

- Đúng. Song là người chồng tốt.

 

- Ô mày im đi Lan. Tao với mày cùng chung thuyền. Mày nói cái gì. Này mà anh chàng trên Net của mày với bà Thanh đến đâu rồi.

 

- Sút. Mày đừng kể cho bả nghe. Bả chửi tao chết. Tụi tao hẹn nhau đi Việt Nam gặp hắn.

 

- Oh thế sao. Nghe hấp dẫn vậy.

 

- Ly kỳ lắm. Hắn đang làm cho một hãng truyền hình của ở Chicago và đang ở Việt Nam. Bọn tao hẹn gặp hắn ở đó.

 

Con bạn rú lên cười:

 

- Ố ồ. Rồi tụi bay làm sao. Mày sẽ ngủ với hắn hay Thanh sẽ ngủ với hắn. Mày có ngủ với hắn lần đầu không hả Lan. Đừng Lan. Đừng bao giờ ngủ với đàn ông lần đầu gặp nhau. Tao không bao giờ ngủ với đàn ông ở buổi hẹn đầu tiên.

 

- Chưa biết. Lan Hương cũng cười to vang một góc phòng Gym.

 

- Nhưng mà này Lan ơi. Michelle hạ giọng trầm và nói. Mày đừng bỏ chồng. Chồng mày là chồng tốt. Tao ước gì tao gặp được một người đàn ông như Song. Tao không bao giờ bỏ một ông chồng như vậy.

 

- Mày đẹp mà Michelle. Làm cái gì mà mày thiếu tự tin hoài vậy. Sẽ có ngày mày gặp một thằng đàn ông theo đúng ý mày.

 

- Không. Đàn ông Mỹ Đen có học ở thành phố này chỉ thích đàn bà khác trắng hơn bọn tao. Bọn nó không thích cặp với con gái Mỹ đen. Mày thấy bà Lori trưởng phòng kỹ sư phải dọn đi San Leandro ở để kiếm chồng. Bà ta thông minh, đẹp, lại có địa vị và đang độc thân. Vậy mà không có ai. Bà Paulette dạy tâm lý cũng không có bồ. Melinda còn trẻ và độc thân dạy anh văn đó. Cô kiếm bồ quá mà cũng không có. Bọn đàn ông Mỹ Đen không được như đàn ông Việt Nam của mày.

 

- Đàn ông Việt Nam nào. Nó nói. Mày chỉ nghe tao kể về đàn ông Việt Nam của tao thôi.

 

Nó bỗng thấy nhớ Michelle tha thiết. Nó ước gì gặp Michelle lúc này để chỉ nói với nó tao thấy hơi kỳ kỳ, là những điều tao mong đợi như sẽ rung động khi vừa gặp lại chị em ruột thịt thì chả thấy đâu. Mà tao chỉ thấy nhớ mày tha thiết. Chỉ muốn ước gì có mày ở đây để tâm tình kể lể.

 

Những ngày cùng Michelle trò chuyện không dứt. Hai con thư ký hạng clerical 1 entry level trong phòng học chánh của quận hạt. Michelle là một con Mỹ Đen to. Nước da ngăm ngăm. Khuôn mặt đều đặn. Mắt mũi miệng cong to đầy cân đối và hoàn hảo như những đường nét của một pho tượng kiểu. Con nhỏ cao như một người mẫu.

 

Thế nhưng Michelle chưa bao giờ có được một liên hệ êm đẹp nào với đàn ông. Mười tám tuổi Michelle lấy chồng. Cả vợ cả chồng nghiện ngập. Sanh ra đứa con xong không tiền bạc nhà cửa Michelle phải mang con đi cầu bơ cầu bất kiếm sống. Táp về một thành phố ít Mỹ Đen vừa xin trợ cấp vừa bị bắt đi kiếm việc. May thay kiếm được chân thư ký hạng bét trong trường này.

 

Lan Hương và Michelle bắt đầu bằng những chuyện về đàn ông. Đàn ông đều là con heo. Michelle luôn luôn mở miệng nói. Không có chi sao đâu. Lan à. Tao luôn luôn nói như vậy với những thằng bồ của tao và chúng chỉ cười thôi. Tao chỉ muốn tìm được một người đàn ông như Jamel. Jamel là giáo sư Mỹ Đen dạy môn thông tin trong trường. Một người đàn ông dễ thương đàng hoàng với mọi người. Và biết yêu thương lo lắng cho vợ con. Chắc tao phải kiếm một tên đàn ông Việt Nam như  Song của mày. Mày đừng có bỏ Song nghe Lan .

 

Mọi chuyện cũng qua cái lỗ miệng của Lan Hương.

 

Nó kể cho Michelle nghe hết mọi chuyện. Từ chuyện một mình nó năm lên 10 tuổi, năm 1975, Lan Hương được một người cô dẫn đi tị nạn cộng sản bên Mỹ. Người cô độc thân của nó đã mất vì chứng ung thư tử cung sau khi sang Mỹ vừa được hai năm. Để nó lại với gia đình một người quen có chín người con. Sống không được. Lan Hương bỏ Houston về Cali năm vừa tốt nghiệp trung học. Cố gắng lắm nó mới đi học college hai năm về ngành tâm lý học. Nhưng rồi một tai nạn xe cộ làm nó cắt đứt việc học từ đó đến bây giờ.

 

Đến chuyện những kinh nghiệm về đàn ông. Cả hai đứa đều trải qua không biết bao nhiêu mối liên hệ với đàn ông.

 

Nó nói thật tất cả mọi chuyện. Trừ chuyện Song. Mà không phải là vì Lan Hương không kể thật cho bạn nghe tất cả mọi tâm tình giữa nó và Song. Lan Hương chỉ giữ lại một số chi tiết nào đó không kể cho Michelle nghe. Thế là trong mắt Michelle, Song là một người đàn ông hoàn hảo. Đôi khi nó tự hỏi có phải vì xót xa cho cả hai đứa cùng đi tìm kiếm một điều nào đó nơi những người đàn ông mà nó phải tạm thời tôn thờ một hình ảnh Song hoàn hảo cho cả hai đứa.

 

Thôi. Dù sao đi nữa nó cảm thấy đáng đời cho nó mang tiếng là đứa con gái trắc nết hư thân manh nha bỏ chồng. Người đáng tội là nó. Chứ Lan Hương muốn khơi dậy một bức tranh không tốt nào đó về Song.

Song của nó! Ôi Song của nó. Song của nó như một bài hát sến khó quên. Những người đàn ông sến là những người đàn ông khó bỏ hay sao ấy.

 

Lan Hương nói với Michelle: "Lần này tao đi Việt Nam tao mang con gái theo. Để xem thử sao. Có thể lúc trở về tao sẽ ly dị Song. Tao đã nói chuyện li dị từ lâu. Nhưng Song năn nỉ tao đừng li dị. Coi đi, gia đình Song không cho tao và con gái tao đến nhà họ. Họ luôn luôn bảo Song bỏ tao, họ sẽ cưới cho Song một con gái trẻ đẹp hơn tao. Tao ghét gia đình họ"

 

Nó nhớ hai đứa vừa ngồi bỏ hai đôi giày lội bộ để mang hai đôi giày cao gót vào để trở lại phòng làm việc. Michele mặt lặng xuống và nói nhẹ nhàng: "Lan. Mày đừng bỏ Song. Anh là người cha tốt. Làm ơn đừng bỏ Song"

 

 

Nó bỏ cái xứ Houston sau sinh nhật năm mười hai tuổi. Nó nhìn lại Houston với đôi chút sợ hãi. Năm học lớp sáu, sau khi  O Thủy mất, nó sợ ma kinh khủng. Thế mà người ta bắt nó tan học xong, đi về căn phòng tro có cái hình của O Thủy trên bàn thờ ngó nó, chờ người ta cho đến 6 giờ,  mới được đón về đại gia đình ông bà Họat, một gia đình hàng xóm hờ mà O Thủy của nó táp vào quen trong những ngày ra khỏi trại Pendleton ở Nam Cali.

 

Cái đại gia đình ông bà Hoạt thì nó không có chỗ mà ngủ.  Nó phải ngủ trên sàn nhà, hằng đêm bị đánh thức vì Ly, con gái của bà Họat, nằm trên giường hai từng, té bịch đè lên người nó. Khi nó lên lớp bảy, nó bắt đầu gặp thằng Joe người Mễ ở cái bến xe bus. Thế là nó bị ông Hoạt đánh cho một trận. Kể từ đó, nó càng giấu thì lại càng bị khám phá. Nó thấy chỉ có những đứa con trai còn cho nó ít phút gần gũi che chở. Còn thì chẳng có thể nào nương tựa vào lòng tử tế của đại gia đình ông Họat được nữa. Gia đình ông bà quá đông con.  Không có chỗ cho nó nữa.

 

Hành lý một cái trunk xe toàn là áo quần dày dép. Lan Hương rủ được Quốc lái xe cùng với nó qua Cali

 

Quốc, bồ Việt Nam đầu tiên. Trước đó nó chỉ chơi toàn với ngoại quốc. Gary là bồ Mỹ đầu tiên năm mười ba tuổi. Bồ một năm. Sau theo Brent đẹp trai hơn. Tương đối nó thương Brent nhiều nhất. Hai năm ôm chăn quấn sau cái xe truck của Brent là hai năm khù khờ trải qua hai lần phá thai làm nó ớn lạnh mình. Nó dứt Brent sau lần phá thứ hai. Brent sàng sê theo Lan Hương khiến nó phải vội vàng kiếm một một đứa con trai Việt Nam bảo vệ. Người đó là Quốc. Một trong những tên con trai Việt trong những năm lớp mười, mười một, và mười hai, vẫn theo tán tỉnh nó.

 

Quốc nhỏ hơn Lan Hương hai tuổi. Quốc vừa dzọt sang Cali đã bị bố sang tận nơi túm cổ về. Nó táp vào Sanh, anh họ của Quốc. Đời Lan bắt đầu khác. Sanh học kỹ sư mới ra trường, thuê được một cái phòng khá bảnh. Lan Hương dọn vào ở luôn. Nó ghi tên học thêm ở đại học buổi đêm. Nó thích học và học khá. Ban ngày đi trả lời điện thoại trong Sears. Nếu không vì một tai nạn xe cộ phải vào nhà thương. Có lẽ nó đã học xong bằng đời nó đã khác chăng.

 

Ở nhà thương ra nó bỏ học luôn. Lan Hương bắt đầu cuộc đời nữ thư ký từ văn phòng này sang văn phòng khác kể từ đấy.

 

Nó gặp Song vào khoảng thời gian này.

 

Hồi đó Lan Hương ở khu Palmtree Apartments trên đường Tropical. Nó chia phòng chung với con Julie người Phi ở lầu ba.

 

Song ở một phòng ngay chân cầu thang lầu hai.

 

Hai đứa con gái mỗi đứa một phòng cuối tuần mạnh đứa nào khiêng bồ về phòng đứa đó. Những sáng sớm Lan Hương mở cửa đi làm thấy Song thỉnh thoảng mở cửa đi ra chung giờ. Những chiều tối Lan Hương bá lưng quàng vai với những bồ của nó đi về phòng cũng thấy Song mở cửa nhìn ra.

 

Mùa hè trời nóng. Chiều tối Lan Hương thỉnh thoảng xuống hồ bơi trong chung cư. Gặp Song ở đó đều đặn. Áo tắm hai mảnh lá răm vàng Hawaii ỏn ẻn đi quanh hồ gặp quần đùi rộng Adidas nhảy ùm xuống bể bơi. Lan Hương nói: "Hi. Hình như anh là người Việt Nam"

 

- Yes. Song trả lời nhát ngừng .

 

Cứ "Hai" qua "Hai" lại như vậy cho đến một khi xảy ra cái biến cố ở phòng số 315.

 

Đó là cái ngày Julie chia chung phòng của Lan Hương tự tử. Julie, con nhỏ Phi đen, mập thù lu, từng làm cho chợ Lucky một thời gian dài. Đến khi Julie bị trặc xương sống vì khuân đồ trong chợ nên nghỉ mấy năm nay ăn tiền tàn tật và đi học lại. Con nhỏ chán đời sẵn lại nghe tin bị bệnh ung thư tử cung đến thời kỳ không chữa nổi thế là mang cả đống thuốc ra uống. Sáng chủ nhật ngủ dậy Lan Hương nhận điện thoại đập cửa gọi Julie. Gọi hoài gọi mãi cửa phòng khoá kín không nghe Julie ư hử.

 

Linh tính báo cho nó biết chuyện không hay có thể xảy ra. Vì một tháng nay kể từ ngày biết bệnh nặng Julie đã nói những điều gì đó nghe lung tung. Lan Hương hốt hoảng chạy xuống phòng Song kêu cứu .

 

- Nhờ anh giúp Lan tí . Cô bạn cùng phòng sao không chịu mở cửa phòng. Lan sợ quá .

 

Song gọi cảnh sát. Cảnh sát đến tông cửa phòng thì Julie đã tắt thở.

 

Sợ hãi qúa Lan Hương ôm áo quần xuống phòng Song ngủ nhờ ngay đêm hôm đó. Sẵn cái lúc nó đang muốn nghỉ chơi với Tài. Nên nó đục vào Song. Chứ thật tình nó không có ý định gá tình với Song dài lâu .

 

Song là kỹ sư điện IBM. Mới ra trường và đi làm. Từ nhỏ đến lớn chưa bao giờ có bạn gái. Ở  apartment mà chiều chiều lái xe về nhà bố mẹ ăn cơm tối. Rồi còn xách thức ăn của mẹ cho mang về để dành cho ngày hôm sau mang đi ăn trưa trong sở nữa.

 

Nó là đứa con gái đầu tiên đến với Song.

 

Nhưng Song là người đàn ông thứ mười mấy mà nó ngủ chung một giường. Nó không còn nhớ hết nữa. Nhiều quá nhiều quá. Mới có hai mươi mấy tuổi đầu mà nó tự thấy mình là chằng tinh trên giường ngủ với Song. Nó quơ một cái là Song thay đổi liền.

 

Song hết về nhà bố mẹ ăn cơm chiều mà ở lại đây ăn cơm do nó nấu. Lan Hương lười nấu ăn nhưng khi quyết tâm phục vụ món ăn cho ai thì nó làm cơm rất ngon rất khéo. Song hết về nhà bố mẹ cuối tuần vì đi theo nó hết trượt tuyết trên Lake Tahoe rồi đi leo núi ở Yosemite. Kèm kèm những cuối tuần khác là cả hai đi shopping, đi xi nê, đi ăn nhà hàng ...

 

Gia đình Song đẩy cửa Lan Hương ngay từ đầu. Chuyện gì chứ chuyện tranh giành trận chiến những tình nhân thì Lan Hương nhuần nhuyễn lắm. Nó rủ Song dọn đi nơi khác và không cho gia đình biết số điện thoại.

 

Phải mất một năm sau Song mới làm theo nó. Kể từ đó Song cũng giao luôn cả quyển sổ trả tiền nhà hằng tháng cho nó.

 

Lúc đầu Lan Hương cũng thấy Song không khác những người đàn ông trước đã đến với nó: Những người đàn ông sẵn sàng chiều chuộng nó để được leo lên giừờng ngủ. Lan Hương biết nó chỉ có một miếng mồi để làm cho những người đàn ông đang từ những con hùm beo ngoài đường bỗng trở thành giống chó ngoan trong chuồng ngủ: Là thân xác nó và một chiếc giường.

 

Những người đàn ông đã huấn luyện nó thành miếng mồi ngon.

 

Lan Hương đã biết làm sao để đàn ông trao tiền cho xài. Làm sao để cặp bồ tay đôi tay ba. Ngủ với một bồ trong khách sạn mà tối về bồ kia không ngờ gì hết. Lan Hương đã biết nàng say đắm đàn ông thì ít mà nó cần họ thì nhiều hơn. Không phải nó yêu thương những người đàn ông nhưng không có họ nó không còn một chỗ nào để nương tựa.

 

Với họ thân xác của nó được cưng chiều và thờ phượng. Với họ, nó chỉ có cái body. Với đàn ông, nó là một đứa con gái tuyệt nhất trên giường ngủ.

 

Những người đàn ông rót những câu thương nhớ vào hồn nó chân thành. Những người đàn ông đã trút bao nhiêu con tinh trùng vào tử cung nó. Những người đàn ông lấy cho nó bao nhiêu cái gối kê đầu. Những người đàn ông năn nỉ nó đừng bỏ rơi họ. Những người đàn ông sẵn sàng bỏ bồ bỏ vợ theo nó. Những người đàn ông mút từng ngón chân của Lan Hương tê mê. Những người đàn ông dộng vào túi nó bao nhiêu cái áo mưa che tinh trùng chưa bóc vỏ.

 

Lan Hương chưa có thời giờ để kiểm điểm. Nó không thể nói nó yêu ai nhiều hơn ai. Tất cả họ đều muốn nó ở lại. Kẻ bỏ đi trước luôn luôn chính là Nguyễn Thế Lan Hương.

 

Đến khi định sống đời với Song, Lan Hương đã quyết định giữ lại cái bào thai. Đã nhiều lần phá thai nên nó không còn cảm giác nữa. Và bỗng lần này nó để lì cho đến tháng thứ bảy. Tự nhiên bụng phình lên. Cái thai ngo ngoe trong bụng. Nó mới thấy thứ cảm giác liên kết giữa bào thai và một mạng người trong bụng mình. Nó thấy là lạ. Nó thấy thích thích. Nó thấy ô trời đất ơi thế là bao nhiêu nay đó là những đứa con đấy ư.

 

Hồi hộp sanh bé May ra. Lan Hương tự thề quyết không bao giờ phá thai nữa. Sẽ cẩn thận ngừa thai. Không ẩu tả như trước. Và nó cũng tự hứa với mình là sẽ dừng lại trong mái ấm của Song khi nhìn thấy đứa con gái xinh xắn đỏ hỏn trong nôi.

 

Nó muốn chấm dứt mọi bến mọi phà tình ái lăng nhăng. Nó muốn một mái ấm gia đình như trong sách chụp hình một vợ một chồng tung đứa con lên trời trước một cái xe Van màu xanh đại dương.

 

Lan Hương thề có mặt trời mặt trăng ban ngày và ban đêm làm chứng. Nó thèm muốn cái hình ảnh này lắm. Lan Hương đã cố yên ổn xây đắp được ba năm. Năm năm không còn gặp gỡ đàn ông nào. Năm năm chỉ biết Song và con gái. Chỉ năm năm thôi.

 

Song không một vết trầy thanh niên. Song to và đẹp trai. Tính ít nói. Sống cạnh Song, cuộc đời bớt rắc rối. Lan Hương thấy vậy. Song không đòi hỏi gì ở nó ngoài tối tối rúc vô nằm cạnh nó được no nê ân ái. Một người đàn ông cực kỳ đơn sơ và dễ tính.

 

Nó cũng không phải làm gì cả. Ăn cơm tháng hay ăn cơm tiệm Song cũng OK. Mua nhà trên núi hay khu đông gần Việt Nam cũng được. Mọi chuyện gần như Lan Hương đòi hỏi lẫn quyết định. Những người quen biết đều bảo vợ chồng nó đẹp đôi ở cái vỏ bên ngoài. Và nó may mắn lắm mới có một ông chồng dễ như Song.

 

Không phải là Song không ghen với những chớp nhá tình ái của Lan Hương. Ghen hai lần rồi. Cả hai lần, người cuốn gói xách con đi là nó chứ không phải là Song. Song không có khả năng tiêu diệt tình địch. Song không có khả năng đập bàn đập ghế. Và Song cũng không đủ can đảm bỏ đi. Những lần ghen tuông là những lần Song nói làu bàu rồi xách xe chạy đi Reno đánh bài. Đánh bài về thấy vợ con biến mất tiêu. Chờ mãi không thấy vợ con về, chàng lại đi năn nỉ con đàn bà ngang ngược ngỗ ngáo là nó, về lại đi em, về đây với anh đi em, "Tôi xin người cứ gian dối, nhưng xin người đừng lìa xa tôi".  Song để bài hát này của ca sĩ Duy Quang ở đầu giường.

 

Có lẽ vì lòng tử tế này của Song mà nó cứ trở về sau những lần nổi cơn thịnh nộ trở chứng không đâu vào đâu cả. Lan Hương được đàn ông chiều như vậy quen rồi. Đối với mọi người đàn ông cái quy luật muôn thuở của nó là muốn cái gì ở nó thì trước hết phải chiều chuộng nó và phải chứng tỏ là họ cần nó.

 

Song không những chiều Lan Hương mà Song còn chịu thua nó. Bại trận vì cái chứng lì lợm im im của nó. Đầu hàng để được nó đền bù ban bố những cơn tình ái nồng nàn như vũ bão sau những lần người đàn ông im lặng để mặc cho nó nổi cơn tam bành la hét om sòm hết bỏ đi rồi lại quay về.

 

Và cứ như vậy nó sống cạnh người đàn ông này đã hơn bảy năm.

 

Song. Song của nó! Song như một cục bột mà nó có thể nắn mắn mày mò theo ước muốn của nó. Người đàn ông này cuối cùng bị chỉ huy bởi hạ bộ phía dưới. Nó cà giựt tới đâu. Nó không giống ai tới đâu đi nữa. Song có giận đến đâu đi nữa. Song có thấy không thể chấp nhận nó đến đâu đi nữa. Chỉ cần một buổi tối trên giường. Chỉ cần mang đến cho Song say đắm khoái lạc. Thế là mọi chuyện xong và qua. Thế là đời sống tiếp tục trôi đi. Hai đứa lại tiếp tục như không có gì xảy ra.

 

Và Song càng lúc càng không còn để ý gì đến những lời đay nghiến của gia đình: "Cái con vợ mày là đồ hư thân trắc nết. Mày là thằng ngu xuẩn. Mày bị vợ mày nắm đầu. Đồ ngu".

 

Cả nhà xúm lại xỉ vả Song và anh chị em chàng không nhìn nhận sự có mặt của Song trong đời sống của họ nữa.

 

Song! Song của nó! Ôi Song của nó!

 

Và bây giờ nó loay hoay với cái chữ "cha tốt" đọng lại trong trí nhớ về một hình ảnh Michelle và niềm mong mỏi về một người cha tốt của hai đứa.

 

Trong cơn tuyệt vọng bị xiết xe xiết tiền bạc do Ron giáng họa đến. Michelle tìm về thành phố này, nơi cha đang làm một chức vụ lớn trong thành phố. Michele năn nỉ cha giúp đỡ cho nó ở tạm trú trong nhà một thời gian. Thiệt là thô bỉ, Michelle tả, bà ta là một bà Mỹ Trắng. Tao không ưa bả. Bả chỉ mới lấy ổng năm năm nay thôi. Mà bây giờ mọi thứ ba tao làm giấy tờ để lại tên bả. Tao và thằng em tao không được một cái gì hết. Mày biết ổng nói với tao sao không. Ông nói dối với tao đủ thứ. Ông hứa ký tên dùm cho tao mua xe. Rồi cũng không làm. Ông hứa giúp tao một món tiền dọn ra. Rồi cũng không giúp. Chỉ vì bà ác quỷ đó không bao giờ có con nên khi bả thấy thằng con Brian Xinh Đẹp của tao thì bả vồ lấy. Bây giờ kẹt qúa tao mới phải cho nó về đấy vào cuối tuần. Chứ mày biết ông ba tao ổng chỉ muốn trả thù mẹ tao và con ổng mà thôi. Cha gì mà thấy con không xe không nhà không việc mà không cho tao lấy một xu. Mà phải ổng nghèo thì đành. Ông có đến mấy căn nhà cho thuê. Tao không hiểu được. Má tao thì không biết đến ai ngoài bả. Bả thương bả còn chưa đủ. Còn ba tao thì không biết đến ai ngoài vợ ổng. Tao ghét cả ba lẫn má tao.

 

Còn nó. Lan Hương nhớ mình gặp cha thảy chỉ có hai lần trước khi rời Việt Nam.

 

Chỉ với Michelle, Lan Hương mới có thể nói đôi điều về ý nghĩ về cha. Với cái cộng đồng Việt Nam hải ngoại, Lan Hương phải câm họng suốt hai mươi năm trời. Sự nổi tiếng của ông bọc lấy chung quanh nó như một lớp aó giáp. Nó không thể phát biểu một điều gì về cha. Mọi người ai cũng nhìn nó và thương hại cho sự chia cắt cha mẹ qúa sớm. Lan Hương ở yên trong sự thương hại và nỗi im lặng ấy. Nó đã thành pháo đài cố thủ.

 

Rồi bỗng khi không xách đầu về Việt Nam. Việt Nam. Xứ sở nó mang tên mà sống rất ít ỏi với nó. Nhưng tất cả bí mật mà nó ao ước khám phá về nó nằm trong hai chữ Việt Nam này.

 

Để khi đặt chân vừa xuống phi trường Tân Sơn Nhất, nó bị khủng cụ ngay vì cái nóng của Việt Nam. Cái xứ gì đâu mà nóng ơi là nóng. Ở xứ Texas nắng cháy ngày nào nó đã sống tuy nóng khủng khiếp nhưng bước vào nhà có máy lạnh bước lên xe hơi có máy lạnh. Nên nó không biết sự đau khổ của thân xác khi gặp phải nhiệt độ bên ngoài qúa nắng.  Ở đây, trên xứ sở quê ba quê má nó. Trời thì như một tấn lửa đổ xuống trần gian. Thế mà xe không có mà đi nhà không có quạt máy. Chứ đừng nói chi cao sang đến cái máy điều hoà không khí. Nó không thể tưởng tượng vào cuối thế kỷ hai mươi vào năm một nghìn chín trăm chín mươi lăm, ở một nơi như đất Cali nếu trời nóng lên nó có thể ra Kmart lấy thẻ tín dụng mua hai chục cái quạt máy mang về nhà cũng được. Trong khi ở căn nhà nơi các anh chị nó sống. Trời nắng hừng hực, quạt máy thì mỗi lầu có một cái quạt trần mà còn không dám mở vì sợ trả tiền điện. Sao có nơi thì qúa đầy đủ dư dật no nê mà có nơi thì lại thiếu thốn nghèo nàn khủng khiếp.

 

Cái gia đình mà nó mong muốn gặp lại bao nhiêu năm xa cách gồm các anh chị nó sống lui cui trong một cái hẻm ở ngay trung tâm thành phố. Nhà ở sát sát nhau như những miếng bánh mì kẹp. Cái này nhét cạnh cái kia. Cửa nhà nào cũng mở và nhà nào cũng đầy nhóc người. Trái với xứ Cali nhà nào cũng đóng cửa và nhà nào cũng ít người. Ba bữa về đến đây, các chị nó đã kể sơ sơ tông tích giòng họ từ nhà này sang nhà nọ từ trong hẽm ra tới ngoài đường. Mấy con nhỏ làm tiệm tóc ngoài hẽm nói tóc em cắt kiểu đẹp. Hai anh em thằng Thái học kiến trúc bên kia khen sao nhỏ trắng bóc dzị . Bác Giàu nói khi nào Lan rảnh dẫn con sang nhà bác chơi. Qua lời các chị kể, nó có cảm tưởng như mọi người biết rõ về nó hơn cả nó biết.

 

Bao nhiêu năm sống xa mọi người trong căn nhà này, Lan Hương không biết cái gì hết. Nó đã lớn lên như một cành cây mang đi trồng đất khác. Nhưng bỗng dưng nó thấy vừa khít vào trong một cái khuôn nào đó trong nhà này.

 

Đó cái cái đuôi mày cong dài. Đó là miệng chẹp chẹp liếm môi thích ăn thịt hơn ăn cá. Đó là cái tính ít thích giao thiệp. Đó là những lóng tay lóng chân khòng quắp ra sau . Đó là cái tật xài đồ là phải xài đồ sang và mới chứ không thích xài đồ cũ và rẻ.

 

Ba ngày. Ba ngày Lan Hương như cuộn chỉ rối ngồi tò vò những sợi dây thân thế. Con gái nó thì được các cô cưng chiều. Ôm ấp May như âu yếm một búp bê mới. Vọc tóc May như vân vê tóc công chúa Cá. Chăm chút thức ăn cho May như đút cho nữ hoàng Xíu . Con bé sà vào và chịu quấn qúyt lấy cô Hoa Soan cô Mai Phương ngay. Nhưng còn Lan Hương. Nó thấy như mình đang từ từ rơi thêm vào một chỗ bóng tối. Đang dúi sâu vô một mớ bòng bong của cái thân đời mà bao nhiêu lần, ở những nơi xa xôi, nó đã ngồi một mình trầm tư và loay hoay không thể cắt nghĩa nổi.

 

Sầu lên, sầu lên, sầu cố lý

Những đường sầu về dạ khúc thâm sâu

(còn tiếp kỳ 2)