Bộ tóc giả

 

Bộ tóc giả

Truyện ngắn Di Li

- Em khát nước.

Huyền gần như rên rỉ. Nàng vẫn thường nói câu này với đám khách ví tiền dày cộp trước mỗi cuộc mua bán điên cuồng. Chỉ là trước đó thôi, khi mà những kẻ cuồng tín cơ thể nàng dường như phát rồ lên lúc nàng khẽ lách những ngón tay cong mềm vào khe áo và cho chúng chuyển động sau lớp vải sẫm màu. Ðộng tác ma mị của nàng thường chỉ hiệu quả vào lúc ấy, và những con mắt ngây dại nhìn hút vào đôi tay nàng, và những cái miệng tham lam sẽ lắp bắp “Em uống nước gì? Ðể anh đi lấy”. Nàng không khát nước. Nhưng nàng luôn nói câu ấy, vào đúng thời điểm ấy, khi những gã đàn ông trước mặt nàng sẽ tôn vinh mọi đòi hỏi của nàng như một nữ hoàng. Rồi sau vài chục vòng quay của kim phút, những thân hình với đủ mọi hình thù sẽ đổ vật ra, trống rỗng, vô cảm. Những cái nhìn lạnh lẽo mà nàng biết có đòi hỏi gì cũng chỉ là vô ích, cho dù là xin uống nước.

- Em khát nước.

Huyền nhắc lại. Nàng thở dài. Nàng mệt đến độ không ngồi dậy để đi lấy nước được. Lần này, nàng khát nước thật. Nàng khát như thể cổ họng hít phải làn hơi rát bỏng từ chiếc chảo gang của địa ngục. Gã kia không có vẻ gì là nhúc nhích. Mọi lần, nàng đã lật sấp gã lại để xoa bóp dọc sống lưng, như là sự tận tụy sau cùng của một dịch vụ hoàn hảo. Gã chờ đợi. Và gã có vẻ cáu kỉnh khi không nhìn thấy sự phục vụ quen thuộc của nàng mà nàng lại đòi uống nước.

- Anh làm ơn, em khát nước.

Nàng nhìn gã cầu cứu. Nhưng gã giễu cợt “Cưng thì cần gì uống nước. Cưng thừa thứ ấy rồi”. Gã lộn ví, vứt một xấp hào phóng lên mặt bàn rồi di chuyển thân hình nhễ nhại về phía buồng tắm. Cổ họng nàng tiếp tục bỏng rát. Là do những đợt hoá trị mà cơ thể nàng chưa thích ứng. Khi phiếu xét nghiệm tế bào ung thư của nàng bị đánh dấu dương tính, nàng hơi hoảng loạn. Nhưng cơn sang chấn chỉ kéo dài có một ngày. Nàng đã gặp những chuyện kinh hoàng hơn thế, một căn bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ cũng chỉ bất hạnh ngang với gặp một thằng khách lắm tiền mà chỉ tìm thấy khoái lạc ở những vết roi trên làn da trắng mềm. Nàng bị chống chỉ định làm việc này. Nhưng nàng cần tiền. Hoặc có tiền, hoặc là nàng chết với một khối u to tướng trong bụng. Cơn khát như lưỡi dao cứa từ từ vào cơ thể. Nàng sợ hãi thấy nó lan toả đi khắp nơi mà không thể nhúc nhích được. Khi gã kia mở cửa buồng tắm, nụ cười thỏa mãn tắt ngấm và gã rú lên như lợn chọc tiết, đôi mắt dán vào màu đỏ sẫm loang dọc hai đùi nàng và tấm drap trắng.

Bến cuối

 

Bến cuối

Truyện ngắn Di Li

Trạm xe buýt cuối cùng ở vùng ngoại ô này chỉ còn một dãy ghế ngồi. Mái che và tấm pano đằng sau có lẽ đã hư hỏng nên bị tháo rời ra. Ánh trăng hạ tuần mờ mịt đâu đó trong đám mây dày không đủ tỏ bất cứ vật gì trên cánh đồng trống và con đường dằng dặc phía trước mặt. Trên băng ghế dài cũ kỹ chỉ còn lại một hành khách duy nhất đang ngồi chờ xe buýt. Cô gái ngồi lặng lẽ trong bóng tối, mắt nhìn hút về cuối con đường. Cô có vẻ lo lắng. Mới chỉ sáu giờ tối mà trời đã sập lại nhanh chóng. Khu vực này quây tụ một số trường đại học và nhà máy nên chuyến xe nào cũng đông đúc. Nhưng trong ngày cùng tháng tận này, đám công nhân và sinh viên đã về nhà từ sớm để đón Tết, chỉ còn cô phải chăm sóc một đứa bạn ốm cùng phòng, rồi ngay khi nó túc tắc ngồi dậy được, cô đã đi kèm nó về tận nhà rồi mới yên tâm quay lại trường thu dọn đồ đạc. Khi cô rời khỏi ký túc xá, trời vẫn còn chạng vạng, nhưng bóng tối đã ùn xuống nhanh chóng lúc cô đi bộ ra trạm xe buýt này.

Chiếc xe vẫn chưa đến. Cô sốt ruột thu lại đôi tay lạnh cóng và nhét chúng vào hai túi áo cũng đã buốt giá từ bao giờ. Cô ngờ rằng biết đâu vào cái ngày ba mươi Tết này, chiếc xe cô vẫn đi đã thay đổi lịch trình. Nó kết thúc chuyến cuối sớm hơn thường lệ và có lẽ đã khởi hành trước khi cô ra đây vài phút. Gió từ cánh đồng trống luồn qua nhà máy bỏ hoang phía bên kia đường rồi thốc trở lại. Cô bắt đầu chảy nước mũi. Cô tránh nhìn vào cái nhà máy tối om trước mặt. Ban ngày nó là một công trình khổng lồ với hai cột ống khói im lìm xám xịt, những bức tường đồ sộ với lớp vữa lở loét bao quanh như không có lối vào khiến người qua lại nhìn thấy tức mắt. Ðã hai mươi năm nay nhà máy không hoạt động, cỏ mọc cao lút bao quanh chân tường. Nó không có cửa sổ, và chỉ còn vài lỗ thông hơi gần nóc mái là lành lặn. Những đêm mùa đông giá rét, lũ bạn phòng cô đóng chặt cửa, nằm nghe gió hú từ trên đỉnh núi, tay lùa vào mớ bỏng ngô ấm sực mà run rẩy vì những câu chuyện thì thầm trong bóng tối. Chuyện về cái nhà máy bỏ hoang luôn là chủ đề được nói tới sau cùng, và khi nhắc đến, ai cũng muốn mình chỉ là người lắng nghe chứ không phải buột miệng thốt lên từ đó.

Hồi mới nhập trường, tất cả sinh viên đều được nghe kể về nhà máy. Những bà lao công già nói rằng trước đây là nhà máy tái chế kim loại. Nhưng một ngày nọ, có hai người công nhân xích mích dẫn đến xô xát. Một người lỡ tay giết chết bạn. Anh ta quẫn trí không biết làm sao với cái xác bèn bỏ nó vào cỗ máy nghiền kim loại khổng lồ. Khi người công nhân phụ trách bộ phận nung chảy đứng máy, anh ta thấy nồi hơi bốc lên một làn khói đỏ quạch. Và ngay tức thì, ống khói thay vì bốc lên những cột khói đen, lại vần vũ một đám hơi đỏ như máu bao quanh nhà máy. Kể từ hôm đó, những chuyện kỳ quặc liên tiếp xảy ra. Công nhân cãi lộn liên tục, năng suất giảm, sản phẩm bị lỗi. Nhất là những đêm trăng hạ tuần, khi cái nhà máy đầy sắt thép chìm vào màn đêm đen đặc, người trực đêm kể lại rằng, anh ta luôn bị ám ảnh bởi những tiếng kêu khóc văng vẳng trong các nồi hơi và máy nghiền kim loại. Chẳng bao lâu sau nhà máy giải thể. Nhưng nhiều người có việc đi qua đó vào lúc gần sáng khẳng định họ vẫn nghe thấy những bộ phận máy móc hoạt động bên trong hệt như đang có người điều khiển nó.

Từ cửa sổ lớp học của cô có thể nhìn thấy thấp thoáng toàn cảnh nhà máy, cái ống khói ảm đạm, sân trong còn ám đầy muội than đen sì và những bức tường câm lặng. Vào những chiều mưa phùn, nhà máy bỏ hoang lút trong mưa bụi và cỏ dại, tạo nên một khung cảnh thê lương, chết chóc khiến các sinh viên không ai bảo ai đều đứng lên đóng hết cửa sổ lại. Từ ngày người ta đặt thêm một trạm xe buýt ở đây, cô và các bạn thường rủ nhau về nhà vào ngày cuối tuần. Cô hay căn giờ xe chạy nên không phải đợi lâu, vả lại trạm xe lúc nào cũng đông thành thử hành khách cứ nhớn nhác mắt trước mắt sau chờ được lên trước để có chỗ ngồi, chẳng ai buồn để ý đến cái nhà máy ma quái ở bên kia đường nữa. Thời gian trôi chậm chạp theo tiếng mưa phùn thấm lên đám đất mục ải. Chiếc mũ vải trên đầu cũng bắt đầu ướt sững và nó sụp xuống mắt khiến cô không thể quan sát được mọi vật xung quanh. Khi lộn vành mũ lên, tai cô ù đi và mặt đất nhớp nháp dưới chân như chao đảo. Có một vật gì đó thấp thoáng đằng sau một lỗ thông hơi. Nó không rõ màu sắc nhưng nó chuyển động. Cùng lúc đó, ánh đèn xe lóe lên từ đằng xa.

Ánh đèn còn ở xa lắm, nó quét những tia sáng mờ đục và rẽ bóng tối di chuyển chậm chạp lên phía trước. Không gian đặc quánh khiến con đường, những cánh đồng cùng dãy núi đá hoà thành một vùng mênh mông vô tận, và ánh đèn xe như đốm lân tinh lúc ẩn lúc hiện. Xe buýt chỉ đỗ ở những điểm cố định, nên cô không thể chạy về phía nó. Cô cố nhìn về hướng chiếc đèn, nhưng cái lỗ thông hơi như ma lực bắt cô quay đầu trở lại. Vật chuyển động kia đã biến mất. Ánh đèn pha rõ dần và một khối vuông vắn hờ hững lăn bánh trên con đường trải nhựa. Khi đến gần, cô mới thấy tốc độ của nó khá nhanh. Nó quay đầu xe và phanh kít lại trước mặt cô. Trên xe không có hành khách. Cô cũng đã nghĩ như thế. Cửa xe tự động mở. Cô cuống quýt quàng chiếc ba lô qua vai rồi vội vã lên xe.

Cô suýt kêu lên. Cô cứ nghĩ rằng trên xe ấm áp như một lò sưởi và cô sẽ được duỗi cái chân rét cóng trong hơi nóng ấm sực, nhưng thậm chí bên trong còn lạnh hơn ở ngoài. Hơi buốt bao phủ xung quanh như thể tất cả các cửa sổ trên xe đều mở. Anh chàng lơ xe ngồi im lặng ở ghế cuối. Cô chọn ghế đầu tiên ngay sau lưng tài xế, không quên liếc ra ngoài cửa sổ. Cô bíu chặt vào thành xe. Rõ ràng, lúc này cái lỗ thông hơi lại thấp thoáng một vật đang chuyển động. Chiếc xe rùng rùng vài giây rồi lao vút đi trong bóng tối. Phía ngoài đen đặc, cô không còn nhìn thấy gì ngoài cửa xe nữa. Cô đã định ngủ một giấc cho đến lúc về đến nhà nhưng xe lạnh quá. Cô buột miệng.

- Sao xe lạnh thế bác?

Người tài xế không trả lời. Lơ xe cũng im lặng. Cô ngoái lại nhìn. Anh ta cũng đang chằm chằm nhìn vào cô. Cô chưa gặp người lơ xe này bao giờ. Cô nhẵn mặt tất cả các anh lơ xe cắm cảu và cục mịch. Nhưng có lẽ người này mới thử việc. Anh ta dường ít nói, tóc cắt cao và da xanh xao. “Làm thêm mấy hôm nữa, da anh ta cũng bóng lộn lên và lắm điều hệt những gã lơ xe khác”, cô thầm nghĩ. Người lơ xe tiến về phía cô để kiểm tra vé. Khi di chuyển, cô cảm giác anh ta dồn hết cả hơi lạnh trên xe về phía cô. Cô định giở sách ra đọc để giết thời gian, nhưng ánh đèn phờ phạc trong xe khiến cô phải bỏ ý định.

- Trời hôm nay lạnh bác nhỉ. - Cô bắt chuyện.

Người tài xế vẫn không trả lời. Và đến giờ cô mới để ý thấy cả hai đều mặc áo cộc tay. Cô sửng sốt. Họ điên rồi, mặc áo cộc tay trong thời tiết này. Khi người tài xế quay lại nhìn cô, ông ta cười bí hiểm. Chiếc xe vẫn chạy băng băng mặc dù ông ta bỏ tay khỏi vô lăng. Cô hét lên. Anh lơ xe mỉm cười, như thể họ vẫn chơi trò bỏ tay khỏi vô lăng những lúc không có hành khách. Cô thấy sợ hai con người này. Bóng tối bên ngoài khiến cô không định vị được chiếc xe đã đi đến đâu rồi. Bỗng nó đột ngột phanh kít lại. Vài hành khách nữa lục tục lên xe. Là một nhóm những cô gái trong đồng phục công nhân. Họ cũng chăm chú quan sát cô rồi trò chuyện ríu rít. Họ ngồi cuối xe nên cô không thể nghe rõ những câu chuyện của họ, nhưng cô cảm thấy dễ chịu hơn khi trong xe có thêm người. Chiếc xe dừng lại liên tục ở những bến tiếp theo, và xe đông đúc dần. Cô bắt đầu bị chen lấn chỗ. Một anh chàng trạc tuổi cô xin phép được ngồi cạnh. Vẻ như anh ta đã rong ruổi trên những con đường giá rét suốt cả ngày với cái áo pull mỏng dính nên giờ rước theo cả hơi lạnh vào trong xe. Hơi lạnh toát ra từ người anh ta khiến cô run lên cầm cập. Cô bắt đầu thấy bực mình. Trời rét buốt thế này mà họ ăn mặc phong phanh. Có lẽ cả xe chỉ có cô là mặc áo khoác dạ.

Ảo mộng

 Ảo mộng

Tác giả  Di Li

- Nhân vật “đặc biệt” của chúng ta sẽ xuất hiện.

- Ở đâu?

- Buổi offline chiều chủ nhật này.

- Thật vậy à?

- Hôm nay cậu chưa lên diễn đàn hay sao?

- Chưa. Thú vị. Ai lo mẫu?

- Tôi. Có hai cô bé bên trường điện ảnh. Ham đứng trước ống kính như mắc nghiện.

- Tốt. Có cơ hội cho tôi thử lens 70-200 VR.

- Kính phục và ghen tị. – Taysieudang gửi biểu tượng hai bàn tay vỗ vào nhau. – Thế nhé, hẹn gặp lại chiều chủ nhật.

- Chúc cho nàng Canon 1DsMII không bị ngấm nước cho tới ngày hôm ấy.

- Cậu đang có nhu cầu chuyển xuống khoa răng đấy hả? Đụng đến nỗi đau của người khác là thói quen hèn hạ nhất trong mọi thói quen hèn hạ.

Vĩnh cười ha hả trước màn hình rồi cũng nhanh chóng thoát khỏi YM. Cậu thu chiếc Nikon vào túi xách rồi vội vã dắt xe máy thẳng hướng đến khách sạn Karanki. Ở đó có một sự kiện lớn ra mắt các sản phẩm công nghệ của Nhật Bản. Cậu được thuê chụp trọn gói buổi lễ khai mạc. Công việc đơn giản, chỉ hơi mất sức vì phải chạy lăng xăng đến tận chiều với chiếc máy nặng chịch. Trên đường đi, Vĩnh nhẩm tính chi phí tráng rửa ảnh và phấn khởi với khoản thu nhập có thể tùng tiệm cho đến cuối tháng. Trong 20 ngày còn lại, cậu sẽ tha hồ tham gia những buổi offline của diễn đàn mà không còn phải lo đến cơm áo gạo tiền.

Vĩnh rẽ vào khu trung tâm. Nắng hắt trên mặt trên cổ cậu khiến mồ hôi chảy thành từng dòng. Nắng lóa cả mắt kính. Vĩnh thấy mình như sắp ngất trước cơn say nắng này. Cậu cố nghĩ đến khuôn mặt kinh hoàng của Taysieudang khi cục nhại rớt tõm xuống nước rồi biến mất trước hàng chục tay máy đang cười ngất ngư. Vừa mới chủ nhật tuần trước, những thành viên diễn đàn nicepicture tìm được một ngôi nhà bỏ hoang nằm ven bờ sông Hà. Taysieudang, một gã đẹp trai chuyên lo mẫu ảnh cho cả đội, quyết tâm thực hiện những bức ảnh phi phàm. Gã tuyên bố điều đó trên diễn đàn hôm trước, không rõ là đùa hay thật, và loay hoay nhờ một mẫu cầm nhại. Cô nàng đỏng đảnh tóc hoe vàng vốn chỉ quen diễn trước ống kính, giờ đánh vật với cục nhại theo góc 450 với mẫu đang chụp để chiều theo ý đồ của nhiếp ảnh gia: tạo một bóng đổ hắt sáng mạnh trên mặt mẫu, tương phản với hình nền rêu phong đổ nát phía sau. Taysieudang tấm tắc xem lại những tấm hình “Rất ma quái các cậu ạ. Liêu trai, si tình, bạo liệt và quyến rũ”. Những tay máy khác đang mướt mồ hôi trước các mẫu, không hề để ý đến vẻ liêu trai, si tình, bạo liệt và quyến rũ sẽ xuất hiện ở đâu trên khuôn mặt gẫy của cô mẫu. Chỉ thấy 5 phút sau Taysieudang và mẫu tóc hoe vàng cùng kêu ối lên một tiếng. Cục nhại flash 580 EX đã chìm vào phù sa sông Hà. Đó là kết quả của việc mẫu tóc hoe vàng nỗ lực vươn người qua lan can của ngôi nhà cổ sau khi nghe tiếng gắt gỏng của Taysieudang “Em chỉnh thẳng nhại vào. Đúng 45 độ, em đã tốt nghiệp toán lớp ba chưa hả?”. Taysieudang gắn bộ mặt thê thảm và tiu nghỉu trong suốt buổi chụp còn lại. Hôm sau, trên diễn đàn không xuất hiện tấm ảnh nào của Taysieudang. Gã lý luận rằng “Không có nhại, ý đồ đã bị đổ bể.” Tay máy Oscarroom ngay lập tức nhảy vào xúc xiểm “Taysieudang cả năm trời chưa hề bị mất nhại, cho đến tận ngày hôm qua, vậy mà ý đồ vẫn đổ bể như thường”.

Hoa mộc trắng

 

Nhà văn DI LI

Hoa mộc trắng

Tuyện ngắn Di Li

Phú Hoàng người gốc miền trong, ra thành phố học đại học và cuối cùng phiêu dạt lên miền rừng núi này sau khi thất vọng vì những bức tranh không được ưa chuộng.

 

Hoàng rất nghèo, gia đình lại chẳng còn ai nên một thân một mình nơi nào cũng sống được. Trước anh sống nhờ nghề chép tranh với mức tiền công rẻ mạt nhưng sau do tiếc bao công lao học tập đổ xuống sông xuống biển, Hoàng quyết tâm đi tìm một giá trị nghệ thuật đích thực.

 

Anh sống trong một chiếc lán nhỏ dựng chơi vơi trên sườn đồi. Từ sớm tinh mơ đã xách giá đi vẽ, chỉ mang theo vài củ sắn khô ngắc cho qua bữa trưa đạm bạc, đến chiều muộn lại trở về lán. Ngày hôm ấy, Hoàng không đi vẽ như mọi bận. Một cơn sốt đã đánh gục anh từ đêm qua.

 

Đến chiều, Hoàng nhúc nhắc được tay chân, lại lụi cụi sắp màu bày ra phía chái nhà. Vẽ được một lúc Hoàng thấy cánh tay tê dại, nhìn bức tranh màu sắc nham nhở như một khối không hình thù mà bất lực. Anh gắng gượng đứng dậy, ngắm những cánh chim bay chúi vào cánh rừng tối sẫm cảm thấy lòng buồn tê tái. Một cơn giận dữ khiến Hoàng đá thốc bức tranh đang vẽ dở bay tơi tả xuống triền dốc.

 

– Ôi, phí hoài quá.

 

Hoàng kinh ngạc quay phắt lại và thấy một khuôn mặt trắng đến lạ lùng lấp ló đằng sau mớ tóc rối. Cả tà áo cũng trắng toát như đang tan chảy vào ánh hoàng hôn đỏ rực.

 

– Tranh anh vẽ đẹp đấy, làm thế thật hoài công? – cô gái phá tan sự im lặng của Hoàng.

 

– Tôi… còn khối tranh, mà cô từ đâu đến?

 

– Bản em ở đằng sau quả đồi kia, vừa đi chợ về thấy anh đang vẽ nên ghé lại xem?

 

Hoàng ngẩn ngơ nhìn theo cánh tay gầy guộc đang chỉ về hướng quả đồi tím ngắt đằng xa.

 

– Mời… mời cô vào nhà chơi.

 

Cô gái ngần ngại.

 

– Thôi, có lẽ đã muộn rồi, em phải về nhà cho kịp, nhưng mai em sẽ ghé lại.

 

Cô gái nói xong tức thì quay gót, rảo bước xuống triền đồi rồi thoắt cái đã khuất sau những đám cây um tùm lá.

 

TÌNH SỬ VÕ TẮC THIÊN

 

TÌNH SỬ VÕ TẮC THIÊN

Truyện Tình Sử Võ Tắc Thiên là một truyện thu hút bạn đọc bởi chính nội dung đặc biệt mà nó đề cập đến một con người khá nổi danh trong lịch sử Trung Quốc - hoàng hậu Võ Tắc Thiên.

 

Đối với bà hoàng này có hàng trăm, hàng ngàn giai thoại kể về những câu chuyện tình, những sự lộng hành, quyền lực và những sai trái của bà. Xuyên xuốt truyện là những điều được trải nghiệm qua cuộc hành trình dài, những điều được tìm lại từ trong sử sách và những kí sự của chính tác giả. Lâm Ngữ Đường đã tạo dựng nên một truyện đầy sức thu hút và mang đậm dấu ấn riêng.

 

Mùa xuân năm 1944, khi viếng Tây An (Trường An) ở miền Tây Bắc Trung Hoa, một anh bạn thích khảo cổ nhất định rũ tôi đi thăm ngôi cổ mộ của thân phụ Võ Hậu. Anh đề cập đến những kiệt tác bằng đồng hình ngựa và hình các thú vật khác tại khu vực cổ mộ do chính anh khám phá ra.

Khu vực này cách xa thành phố hàng năm sáu chục cây số và không nằm trên lộ trình thông thường của du khách, nên thực tế không ai biết tới. Sự hăng hái của bạn tôi làm tôi vui lây, và chúng tôi khởi hành bằng xe hơi. Những cánh đồng phía Tây Bắc Tây An chạy dài xa tắp, lô nhô những lăng tẩm của các vị vua đời trước (kể từ đời nhà Chu) cao hàng mấy chục thước đã đổ nát theo thời gian và người dân địa phương cũng hoàn toàn quên lãng.

 

Khi tới khu mộ đài hình chữ nhật dài khoảng hai trăm thước, rộng khoảng một trăm thước, và trông thấy những tượng thú bằng đồng, tôi thực sự kinh ngạc. Trước kia, Võ Hậu với dụng tâm lập ra một triều đại riêng, đã biến phụ thân bà thành "Hoàng đế" dù ông ta đã chết. Bà được gọi là Võ Hậu vì đã từng làm Hoàng Hậu, và nếu lúc đó bà mãn nguyện với danh vị này thì đã chẳng có gì để nói.

....

Đây là dịp duy nhất tôi được biết tới vị Nữ Hoàng kỳ lạ đã thống trị Trung Quốc vào hậu bán thế kỷ thứ bảy. Mười năm trước đây, tôi bắt đầu góp nhặt tài liệu về tiểu sử và các việc làm của người đàn bà phi thường này, nhân vật độc nhất vô nhị trong lịch sử cổ kim. Bản thảo đầu tiên hoàn tất vào năm 1956. Sự vô luân cũng như óc thông minh tột chúng của bà đã làm tôi say mê. Trong suốt mười năm, tôi có dịp nghiền ngẫm và kiểm điểm lại những hành động của bà, những hành động có lúc làm tôi phải rùng mình , có lúc lại làm tôi thích thú. Tôi không thể tìm thấy một người đàn bà thứ hai nào tương tự trong lịch sử Tây Phương .

....

Trước khi vào truyện, tôi mượn lời của một vương tước tên là Lập kể lại câu chuyện theo quan điểm của ông. Ông chính là cháu nội của vua Đường Cao Tôn; nhưng có lẽ không phải cháu ruột của Võ Hậu. Dù sao ông cũng lớn lên giữa triều nội và biết rõ mọi việc trong cung cấm. Ông có một đám thê thiếp đông đảo và có chừng sáu mươi người con. Theo lịch sử, các con ông đều tầm thường.

...

Dĩ nhiên chúng ta sẽ không để ý tới các giai thoại về mối tình của bà với nhà sư mất trí, hay việc bà hạ chỉ ra lệnh cho loài hoa phải nở về mùa đông, vì các giai thoại này đều có trong các tiểu thuyết phổ thông, không căn cứ vững chắc trên sử liệu. Trái lại, chuyện bà sủng ái hai gã đẹp trai họ Trương, bắt họ dồi phấn thoa son như con gái, rồi cho ở chung trong khuê phòng, là chuyện có ghi trong lịch sử và là nguyên nhân đưa các giấc mộng của bà đến chổ tan vỡ. Mời bạn đọc truyện ngôn tình này để khám phá những điều mà lịch sử hoặc những giai thoại đã nói về người phụ nữ này như một bản tổng hợp tương đối khách quan.

---

Vua Đường Thái Tông trong lúc lâm chung

Nơi rặng núi Thái Bạch, cách kinh đô nhà Đường một thung lũng xinh tươi, cỏ cây xanh tốt, một dòng suối uốn quanh, thấp thoáng một cung điện không lấy gì nguy nga lộng lẫy, nhưng ẩn chứa một kỳ quan của những ai có tâm hồn thơ mộng trong chốn thanh u.

Đây là nơi nghỉ ngơi của vua Đường Thái Tôn vào mùa hè, nhưng nay thì nơi đó đã trở thành cung điện dưỡng lão của nhà vua trong lúc sắp lâm chung.

Cung điện rất đơn sơ, giản dị như những ngôi nhà nghỉ mát, được dựng lên với những vật liệu bằng gỗ lấy từ một tòa điện cổ của các tiên vương để lại.

Là một ông vua dựng lên sự nghiệp nhà Đường, nhưng nhà vua bản tính rất đơn sơ, không đam mê những ngôi đền nguy nga tráng lệ nhất là trong lúc cuối đời lại càng tỏ ra một con người có tâm hồn hòa nhịp với mọi thú vui trong cảnh vật thiên nhiên.

Khi thắng được nhà Tùy, ông sửa sang lại cung điện cũ để ở, không vì quyền uy mà tham lam hưởng thụ. Ông biết rằng dân chúng đã lầm than trong bao nhiêu năm chinh chiến, rất nghèo khổ, nếu xây dựng cung điện mới sẽ tốn phí rất nhiều của cải và sức lao động nhân dân. Vì vậy, ông chỉ xây một ngọn tháp ở trong cung để tưởng niệm hai mươi bốn vị hiệp sĩ đã từng giúp ông chiến đấu trong gian khổ để khôi phục giang sơn và đem lại hòa bình cho bờ cõi.